Việt Nam là nhà, đừng bơ

Photo: Saami Family

Việt Nam là Nhà, Việt Nam là một gia đình. Đã có ai từng nghĩ vậy chưa? Nếu chưa thì đã đến lúc rồi đấy.

Đã có quá nhiều bài báo và lời đồn của bọn nước ngoài về việc đất nước chúng ta đang rất là rối loạn, phần lớn dân chúng thờ ơ với mọi người xung quanh – với đất nước, học sinh đi học nhiều nhưng trình độ dân trí còn thấp. Tại sao vậy?
Bởi vì dân chúng Việt Nam thờ ơ. Còn tại sao thờ ơ thì là cả một quá trình dài…
Chẳng khó khăn gì để tìm thấy một bé gái dễ thương, xinh xắn học trường tiểu học chuẩn quốc gia ném một hộp sữa ra đường khi vừa uống xong, được má chở, không xuống xe được nên quăng mẹ nó xuống đường cho tiện.
Chẳng khó khăn gì để tìm thấy một vụ tai nạn giao thông trên đường mà 100 người bu chi có một người giúp và hai người hỗ trợ. 7 trong số 100 sẽ đứng đó còm men, đôi khi dở chứng tốt bụng sẽ gọi dùm xe cấp cứu. Số còn lại đứng dòm ngơ ngác (nếu tôi không muốn nói là thờ ơ và vô cùng vô cảm). Thấy tông xe thì đứng nhìn, về nhà kể, chi vậy? Được cái mẹ gì đâu?
Gặp bất cập, bất công trong xã hội thì nói là: Chừng nào đến lượt mình hẳn lo/ Không phải việc của mình/ Đừng lo chuyện bao đồng/ blah, bleh, bluh…
Xin lỗi nhá. Xã hội là tập hợp các mối quan hệ giữa con người với nhau. Khi một xã hội nát bét thì đừng mong là sẽ không đến lượt mình. Cứ ngồi đó thắp nhang đi, nếu thích.
Cho một ví dụ dễ thấy, với tình trạng cướp bóc hiện nay thì Việt Nam là địa ngục so với Hà Lan – 8 nhà tù đã phải đóng cửa do không có phạm nhân. Dân trí thấp, ăn trộm ăn cướp nhiều thì cứ xài Iphone là nó giật, đeo nhẫn kim cương thì nó chặt tay, hở một chút là mấy thằng du đãng nó chạy ẩu tông cho thượng lộ nằm im.
Nên đừng có bảo là chưa tới lượt hay không phải chuyện của mình. Đó là một không gian mà tất cả mọi người phải chịu đựng. Không khí mà ô nhiễm thì cả đám cùng hít chứ không riêng một thằng nào cả. Đừng có mong là sẽ gặp may mãi, có thể thoải mái không khi sáng đông đúc chạy ngoài đường, mới quẹt xe nhau nhẹ một cái là bị ăn chửi, hổ báo như trường mẫu giáo.
Có rất nhiều người tự cho rằng họ tốt. Ôi thôi! Cách mà họ cho rằng chỉ là sống yên phận chỉ biết riêng cho bản thân mình. Tại sao chỉ biết sống yên phận cho riêng mình? Bởi vì họ sợ rắc rối, họ sợ mệt mỏi, nguyên nhân sâu xa mà tôi cho là có thể lý giải cho việc này là : Lười. Đừng có nói với tôi dân Việt Nam có truyền thống chăm lao động. Đó chỉ là quá khứ thôi, giờ thì hết rồi. Giới trẻ Việt Nam hiện đại so với Hàn Quốc thì làm việc kém chuyên nghiệp, kém kỷ luật và lười hơn cả chục lần.
Chúng ta được học văn học qua rất nhiều tác phẩm, được dạy yêu nước, thương dân, kính trên nhường dưới, hiếu thảo với cha mẹ và cụ già các kiểu nhưng rất tiếc chúng ta không làm được. Người ta nói gia đình là tế bào của xã hội. Tế bào mà nát bét thì đố tìm ra một cơ thể khỏe mạnh. Nhà nào lo nhà đó, thầy cô thì dạy yêu nước thế này, phần lớn cha mẹ thì dạy con sống thế kia – không bon chen với đời, thì làm sao mà tạo ra tính nhất quán và niềm tin mạnh mẽ cho tụi trẻ được? Mà một khi đứng lưng chừng thì con người có xu thế thoái lui hơn là tiếp tục, bầy đàn đã thế, xã hội đã thế, cha mẹ nói thế, ngu gì mà xía vào chuyện xã hội cho mang họa vào thân. Đó là tư tưởng của đại đa số dân chúng Việt Nam này, một điều rõ như ban ngày, không cần phải chứng minh chi cho thừa thải.
Chẳng mấy ai có ý nghĩa “Việt Nam là nhà”. Tại sao tôi nhắc đến luận điểm này? Vì một khi người ta coi đó là nhà, là nơi để sống, để nói chuyện, để chia sẻ vui buồn, cười đùa, để yêu thương, để thư giản và các nhu cầu: ăn, ngủ, nghỉ, hưởng thụ thì họ chắc cú sẽ sống khác đi, sẽ sống có trách nhiệm. Tất cả mọi người đều yêu gia đình, đây là điều không thể chối cãi được. Nên nếu mỗi cá nhân tự coi rằng: Đất nước là nhà, Việt Nam là nhà, thì tự họ sẽ biết phải làm gì mà thôi. Không cần phải nói hay được dạy dỗ rằng “tôi yêu nước”, chỉ cần nói rằng “Việt Nam là nhà” thì mọi thứ sẽ khác. Trên một phương diện khách quan, ngôn ngữ chỉ là hình thức, nó không thật. “Tôi yêu nước”, “hãy yêu nước” là những từ không thật, không có khả năng tác động và thiếu tính ảnh hưởng. bởi vì nó quá nhàm, không còn ai muốn nghe. Nhưng một khi nhắc đến chữ “nhà” hay “gia đình” thì mọi thứ sẽ có chiều hướng khác.
Việt Nam là Nhà, Việt Nam là một gia đình. Đã có ai từng nghĩ vậy chưa ? Nếu chưa thì đã đến lúc rồi đấy.

“Thế giới đã chịu tổn thất quá nhiều, không phải bởi vì những kẻ xấu mà vì sự im lặng của người tốt.” – Napoleon

Nếu bạn nghĩ rằng, đợi cho đến khi chính trị, nhà nước, cán bộ thay đổi đã, rồi đất nước sẽ tự tốt lên thì tôi nghĩ bạn nên biến mất khỏi trái đất này được rồi đấy. Một người giỏi nhưng không chịu thể hiện, cạnh tranh, làm việc để cống hiến mà dành phần cho mấy thằng ngu làm, rồi sau đó sống chịu theo ảnh hưởng của mấy thằng ngu thì đó là một tội ác với mọi người xung quanh. Một người giỏi và tốt nhưng lại ở ẩn, không chịu giúp đời thì đó là một tội ác. Người giỏi ở ẩn thì chẳng giúp ích gì được cho đời có khác gì một con khỉ đu cây trong rừng đâu. Nhưng nó lại có một chút khác, vì nó là tội ác, nó ác hơn việc con khỉ đu cây. Trời phú ban cho cuộc sống 50% thiện, 50% ác. Thế mà cái thiện nó biến đâu mất, để bây giờ cái ác lan tràn, đánh chiếm tơi bời.
Một lần nữa, đừng có ai nói với tôi là đất nước đã thoát khỏi chiến tranh, xã hội chúng ta đang sống rất tốt đẹp, chỉ có một ít là trộm cắp và các tệ nạn khác. Mọi thứ mà những người tự che mắt mình đó thấy, cùng lắm chỉ là những hình thức mà thôi. Thử nhìn và ngẫm mà xem, nước thì ô nhiễm, đồ ăn thì toàn thuốc – toàn độc, phòng trọ cho sinh viên thì tồi tàn, con người đối xử với nhau lạnh lùng, nhỏ nhen. Một vụ tai nạn không phải là vấn đề, mà là cách mọi người nhìn vào tai nạn đó và hành xử mới là vấn đề. Để ý mà xem, nó tệ và phát tởm đến mức nào rồi ?
Tôi không cố ý dạy đời bất kỳ ai, tôi chỉ cố gắng nhìn nhận, đối mặt và nói ra sự thật. Đừng tự che mắt mình thêm nữa, gia đình của tôi ạ, anh chị em của tôi ạ. Hãy chung tay giải quyết tất cả các bất công gặp phải hàng ngày, đôi khi không phải là đấu tranh bằng hành động mà còn là đấu tranh trong tư tưởng nữa.
Việt Nam là nhà của chúng ta, Việt Nam là một gia đình. Chúng ta không thể nhìn gia đình mình gặp nạn mà không cứu, gặp khó khăn mà không giúp đỡ được, phải không ?
Cứu đi, làm gì đó đi, gì cũng được, và đừng bao giờ bỏ cuộc hay thoái lui – điều đó hèn nhát. Mỗi khi chán nản, hãy nghỉ ngơi, tôi và nhiều người khác sẽ làm phần việc đó giúp bạn. Trong khi đó, hãy nạp lại năng lượng và nghĩ lại lý do của ngày đầu : Vì sao tôi lại chiến đấu và đóng góp tích cực để bảo vệ, xây dựng Việt Nam – gia đình của tôi ? Nhé !
Mọi người là anh em một nhà, cụ già đều là ông bà, và người lớn đều là cha mẹ của chúng ta. Hãy thử nghĩ và sống như thế đi. Thờ ơ chắc chắn sẽ không còn nữa. Nó không quá khó đâu, ít nhất thì tôi thấy nó cũng không khó như việc học lịch sử và văn học và các cụm từ thuộc lòng như “yêu nước”, “yêu thương”, “kính trọng”. Tôi thấy nó dễ hiểu và dễ cảm nhận hơn nhiều.
Việt Nam bây giờ đã đạt chỉ số “dân số vàng” rồi. Thời hoàng kim đã đến rồi, còn chờ gì nữa, bây giờ không làm thì bao giờ nữa đây?
Văn đã dài rồi, viết sao chi hết. Thôi thì tạm dừng bút ở đây.
Một câu nói mà tôi luôn muốn nói với tất cả mọi người : Đã đến lúc, đã đến lúc rồi đấy, làm đi thôi, làm đi thôi !
Ai có muỗng dùng muỗng, ai có tai dùng tai, ai có tóc dùng tóc, ai có răng dùng răng, ai có chữ dùng chữ, ai có thể nói hãy nói…
Đã đến lúc
Đã đến lúc rồi
Nước Việt Nam
Một gia đình
Đừng bơ
Gia đình,
Đừng thờ ơ…

-Lục Phong-

Sự thật về thành công, sự lười biếng hoặc chăm chỉ

“Bạn có muốn mỗi sáng mai thức dậy là một ngày vui vẻ, bật dậy khỏi giường với một niềm hứng khởi với đam mê của mình?”

“Bạn có muốn có một cuộc sống sung túc hơn, tươi đẹp hơn?”

“Bạn có muốn mua những món đồ mình thích mà không phải đắn đo?”

“Khóa đào tạo kỹ năng mềm, nghệ thuật giao tiếp trước đám đông, và một cuộc sống tích cực hơn”…

Blah..blah…blah…

Đó là những câu nói cửa miệng của các diễn giả dỏm, của các sách làm giàu thị trường, của những tổ chức dạy kỹ năng mềm – dạy người ta giả tạo…

Các bạn biết đó! Gần đây đã có quá nhiều sách thị trường xuất hiện, tổ chức giáo dục với mục đích kinh doanh trục lợi là chính, nó thật xấu xí. Những sách dạy làm giàu, sách dạy kinh doanh, sách dạy thành công được PR rất nhiều, và đương nhiên việc những quyển sách này trở thành best seller là chuyện thường…

Tôi không cố tình hay có ý bác bỏ các sách này, nhưng với quan điểm của một người đọc vài chục cuốn cũng vì tò mò, thì tôi thấy nó dễ làm người ta đi chệch hướng trong việc hướng đến một cuộc sống hạnh phúc đích thực hơn là sống tốt…

Làm giàu là tốt đấy chứ, nhưng một quyển sách chỉ dạy người ta làm giàu dễ gây lầm tưởng cho người trẻ, những người bồng bột ham muốn thành công, thích giàu có, thích vật chất…Và thế là người trẻ lao đi làm giàu trước khi tìm ra ý nghĩa thực của cuộc đời họ. Nên nhớ rằng, giàu vật chất không phải là đích đến và là ý nghĩa thực của cuộc sống, đơn giản vì nó sẽ mất. Đi tìm và theo đuổi một thứ trước sau gì cũng mất và cũng bỏ ta mà đi, đó là sự hoang phí cuộc sống.

Vật chất và tiền bạc không phải là thứ để chúng ta đem ra bác bỏ. Nhưng việc hiểu rõ nó là hoàn toàn cần thiết. Giàu có vật chất sẽ lấy đi của bạn một số điều gì đó, tình thương chăng, có thể lắm chứ; khám phá lũ côn trùng ư, cũng có thể; lấy đi tuổi trẻ thích phiêu du bốn bể chăng, cũng có thể…

Phần lớn người trẻ thường mất bình tĩnh và chói lóa trước vàng bạc, kim cương, những lời nói hoa mỹ, những lời kêu gọi hay ho, và thế là họ tham gia vào cái vòng xoáy kinh tế, vòng xoáy của thị trường, vòng xoáy của thời gian trôi…

Hãy nghiêm túc đi! Hãy nghiêm túc làm những gì mình thực sự thấy có ý nghĩa cho đời mình, thay vì những ao ước chung chung và bề mặt như có một cuộc sống giàu sang, thu nhập cao, trở thành giới thượng lưu…

Tôi đã nghe ở đâu đó câu nói này: “Tôi đã từng thấy những người rất nghèo, thứ họ có chỉ là tiền.”

Bình tĩnh lại đi. Thành công là gì? Thành công nhất thiết phải làm bạn hạnh phúc, hạnh phúc với mỗi phút giây đang sống, với cả cuộc hành trình sống này. Thành công không thể biết qua đồng tiền, vì thế những diễn giả có xu hướng gắn thành công với sự giàu có đều là bịa đặt.

Các sách dạy thành công, các diễn giả này thật xấc xược khi bảo rằng bạn hãy đặt ra những mục tiêu, hãy viết ra những mục tiêu bằng MindMap, và kiên trì lao đến để giành giật cho chính mình. Quá hỗn láo! Khi một con người chưa được dạy, chưa được hướng dẫn, chưa có được ý thức cá nhân về điều mình cảm thấy có ý nghĩa, thì việc đặt ra những mục tiêu là điều nhảm nhí vô cùng. Một người không có biết đường đi nhưng vẫn biết rõ nơi đến? Quá là lố bịch!

Họ bảo rằng hãy sống bật dậy mỗi sáng với đam mê! Ôi! Bật dậy mỗi sáng! Bất cứ ai nói câu này đều đáng bị cho ra rìa của những kẻ ngu dốt thích ảo tưởng. Đam mê không có nghĩa là sáng nào cũng bật dậy làm với niềm hân hoan vô độ, mà là ngay cả khi chán ngán nhất cũng không bao giờ từ bỏ, chán nhưng vẫn làm, đó mới là tình yêu, mới là đam mê, mới là niềm yêu thích.

Họ bảo rằng, hãy kiên trì, hãy chăm chỉ, hãy cố lên! Tôi hỏi, động lực là gì? Động lực là tiền ? Là chu cấp vật chất cho những người mình yêu thương ? Là vì một tương lai tươi sáng? Quá nhảm nhí! Động lực không phải là lý trí, nếu bạn không tin cứ tự kiểm chứng, bất cứ ai tạo động lực bằng lý trí sẽ sớm tạo thêm nhiều stress cho mình. Vì vốn động lực là đến từ trái tim, là đến từ ý nghĩa, là đến từ cảm xúc…Trừ khi bạn yêu việc mình đang làm, còn bằng không, sẽ không có một động lực nào hết. Ham muốn vật chất không phải là tình yêu, đó là sự tham lam. Ham muốn địa vị, đó không phải là tình yêu, đó là sự tham lam, là cái tôi.

Ham muốn chính là lý do làm người ta lười. Với tôi thì không có ai vô tình lười, trừ phi họ cố tình. Khi người ta yêu việc mình làm, họ không bao giờ lười, họ thích thú! Khi người ta yêu nhau ở giai đoạn đầu, người ta không lười, người ta chăm dẫn nhau đi chơi hết nơi này đến nơi nọ, hết câu chuyện vui này đến chuyện vui kia, hết đùa giỡn lại nằm ra bãi cỏ tâm sự. Hãy nhớ, tình yêu không bao giờ làm người ta lười, chỉ có tham lam và cái tôi làm người ta lười biếng.

Với tôi thì không có ai lười, họ chỉ chăm làm cái này và lười làm cái khác. Các nhà khoa học cũng lười ! Họ lười nghe người khác nói khích, họ cũng lười tán gẫu và bông đùa, nhưng họ chăm nghiên cứu. Thằng nhóc chơi điện tử, nó không lười, nó chăm chơi game. Siêng và lười là một. Nhưng làm sao để siêng đúng cái mình cần, và lười đúng cái mình không cần, thì phải tự đi hỏi bản thân mỗi người : Tình yêu trong họ là gì ?

Hãy nhớ, tình yêu không làm người ta lười, không làm người ta bỏ cuộc, không làm người ta thất vọng, bởi vì tình yêu như ánh mặt trời, luôn đẹp, luôn ấm áp…

Hãy dậy thật sớm, ngắm ánh mặt trời…

Hãy phiêu du lên những ngọn núi nếu bạn thích…

Hãy viết, nếu bạn muốn viết gì đó…

Hãy làm bất cứ thứ gì trong trái tim bạn thấy muốn, vì một ngày nào đó, tất cả mọi thứ sẽ liên kết lại với nhau, và bạn sẽ biết mình là ai trong cuộc đời này. Ý nghĩa của cuộc đời bạn lúc đó cũng sẽ bắt đầu nảy mầm từ trong tâm tưởng…

Hãy bỏ thời gian ra tìm hiểu chính mình, hãy bỏ ngoài tai lời người khác nói, dù là Napoleon Hill, Billgates, Steve Jobs, hãy bỏ đi những tham lam, hãy bỏ hết ! Chỉ còn bạn và cái đầu rỗng không, như cốc nước rỗng không ! Nó có thể sẽ hứng được một ít nước phép từ trên trời rơi xuống…

Hãy làm công việc vốn dành cho bạn ! Nó sẽ hòa làm một với bạn, và chắc chắn một ngày bạn sẽ trở nên thuần thục về nó, bạn sẽ giỏi…Ngày đó sẽ đến… !

-Lục Phong-

Featured image: Przystani Miłosierdzia

HỆ THỐNG GIÁO DỤC Ở VIỆT NAM

Trước khi viết bài này có một điều chắc chắn là mình sẽ không để cho con cái mình học theo hệ thống giáo dục của Việt Nam. Thậm chí là không cho con đi học cấp 1,2,3 và đại học như thông thường. Nhưng mình vẫn tự tin khẳng định rằng con của mình sẽ tài năng hơn bố mẹ nó rất nhiều vì ít nhất nó được thừa hưởng những tố chất từ bố mẹ và định hướng được giáo dục khác đi ngay từ nhỏ.

Truyền Thống

Nhà nước sinh ra hệ thống các trường cấp 1,2,3 và đại học, phụ huynh nghĩ rằng đó là giáo dục tốt nhất và con em chúng ta bị nhồi nhét vào đó học như một bổn phận hiển nhiên. Rồi mọi sự đánh giá năng lực dựa trên điểm số và thế là cái mục tiêu học điểm, chạy điểm, mua điểm xuất hiện ở con em như là mục tiêu trong cuộc sống để luôn giữ hình ảnh là con ngoan con giỏi trong mắt bố mẹ. Các bậc phụ huynh cũng sinh ra cái tính thể hiện sĩ diện với phụ huynh khác nên chỉ còn cách duy nhất bắt con em mình học hành tử tế, thậm chí là nhồi nhét tư tưởng vào con cái học hành là tất cả, là cuộc sống ổn định là tương lai sáng lạn.
Trong quá trình học tiếng anh tôi có biết tới một câu chuyện thế này. Một cô gái ngoan tên là “Thảo Hương” (tên nhân vật thay đổi theo cách mà tôi muốn đặt), tất nhiên là cô gái rất hiếu thảo luôn tuân theo các nguyên tắc của bố mẹ và hiển nhiên bố mẹ cô luôn tự hào vì trên trường cô toàn đặt điểm A, không B không C, D hay F. Khi ra trường cô có một công việc ổn định với số tiền đủ sống và cô là một nhân viên tốt, một nhân viên luôn tuân theo các quy tắc trong của cty. Nhưng tới một ngày chuyện không may xảy ra cô bị sa thải, cô đã rất sốc và liền chạy ngay tới chỗ ông chủ của mình để hỏi vấn đề. Ông chủ đã nói thế này “Thảo Hương, cô là một nhân viên tốt nhưng cô không để lại dấu ấn gì, không có gì đặc biệt, không một chút thú vị còn chúng tôi phải cắt giảm chi phí.” Thảo Hương đã khóc thật nhiều, đã tự dằn vặt bản thân, cô không hiểu chuyện gì đã xảy ra, đã có vấn đề gì với mình…
Quay lại cuộc sống sinh viên chắc không cần nói thì các bạn đã trải qua đủ hiểu nó như thế nào rồi nhỉ, những ngày giống nhau, môi trường cũ, con người cũ, ngôi trường cũ…Đa phần nghĩ rằng chúng ta được học đại học đã hơn rất nhiều bạn bè cùng trang lứa ở quê, đã là câu chuyện của bố mẹ kể để tự hào. Rồi họ mơ tưởng hão huyền rằng mình sẽ có một công việc ổn định như tư tưởng của bố mẹ để ngày ngày họ thoải mái với việc đến trường chém gió và về nhà online, thoải mái với việc học điểm và thế là tất cả không làm thêm không giao du bên ngoài không có những kỹ năng sống thật sự cần thiết và tất nhiên họ luôn ăn bám vào bố mẹ một cách hiển nhiên. Nhưng tiếc rằng cái xã hội các bạn đang sống không phải là cái thế giới bố mẹ các bạn ấy đang ở… Còn thực tế thì chỉ có những bạn ra trường rồi mới hiểu thế nào là ngộ nhận, là lầm tưởng là khắc nhiệt là vấn đề cơm áo gạo tiền và mưu sinh.
Phải nói tới cái việc to nhất và khiến sinh viên mệt mỏi nhất là mùa thi: Khắp nơi nơi từ facebook tới tin nhắn đều thấy kêu ca thi cử. Để hi vọng mình có thể qua kì thi, điểm cao, phẩy cao thế là hoách lắm với bạn bè. Cái sứ mệnh lớn nhất của họ là vượt qua những kì thi, là bằng khá giỏi này nọ. Để cuộc sống của mình vui buồn phụ thuộc vào kết quả học hành. Học để thi điểm cao khác hẳn với việc học để kiếm được một công việc ngon lành đấy. Còn sự thật về cái xã hội bạn đang sống thì bị thờ ơ một cách mơ hồ mà thay vào đó là vấn đề thi cử chiếm hết tâm trí bạn rồi. Muốn thể hiện năng lực của mình thì đừng vào làm nhà nước các bạn ạ, còn muốn vào làm nhà nước thì mới học vì điểm.
Gần đây tôi có tâm sự với một bạn trên tôi 1 tuổi về vấn đề sinh viên sau khi ra trường. Tôi thực sự rất buồn về cuộc sống chật vật mưu sinh trên đất Hà Nội 1,2 năm đầu ra trường của sinh viên. Lúc đầu ai cũng hứng khởi tìm việc với hi vọng có thể bám trụ ở đất Hà Nội. Nhưng sau 2 năm thì họ thật sự không chịu nổi cảnh khác nhiệt ở thế giới thực nơi mà bằng giỏi không phải là tấm thẻ bảo đảm sự an toàn. Có nhiều bạn bằng giỏi cũng không thể trụ nổi rồi họ cũng về quê làm nhà nước từ bỏ bao ước mơ và hoài bão lớn, rồi lập gia đình và hai chữ ‘’ ổn định’’ được họ tôn sùng.

Tại sao mình vẫn còn ăn bám vào bố mẹ? Tại sao mình vẫn phải sống mãi như thế này?

Một số bạn sinh viên đã thực sự hỏi mình như thế sau bao chán trường với sự học với cuộc sống bế tắc.
Có phải vì rào cản gia đình quá lớn, các bạn sợ bố mẹ thất vọng sợ hành động đi ngược với sự kì vọng của bố mẹ với lề lối thông thường.
Hay các bạn sợ mình không có điểm chung với bạn bè? Sợ bị soi mói sợ học hành điểm kém bị các bạn coi thường…
Sinh viên chúng ta bị ảnh hưởng nặng bởi tư tưởng của bố mẹ, họ sống và làm theo tư tưởng đó. Thậm chí là học trường nào cũng do bố mẹ chọn mà quên đi rằng bố mẹ có sống hộ chúng ta đâu. Để rồi ngày ngày chăm chỉ học hành và cũng mong muốn một cách mong manh rằng rồi sẽ có một công việc ổn định sau khi ra trường như y cái suy nghĩ của bố mẹ tạo ra cho mình…cuộc sống của sinh viên cứ mãi tiếp tục theo dòng chảy tư tưởng của bố mẹ…để rồi cuộc sống khó khăn hơn những gì họ nghĩ.

Bạn có dám khác biệt?

Ở một thế giới khác, nơi những con người năng động hơn, họ biết suy nghĩ của số đông, kết quả của số đông nên họ nghĩ khác đi một chút. Là sinh viên chúng ta lớn rồi, qua cái tuổi 18 là có thể tự lập được rồi tại sao vẫn đợi chờ hàng tháng tiền gửi từ bố mẹ. Hay họ có thể nghĩ xa hơn là dù thế nào chúng ta ra trường cũng đi làm tại sao không đi từ bây giờ để sau này ra trường không bị bỡ ngỡ? Và họ đã đi làm với 2 mục đích đó. Và chí ít thì họ cũng có một cái gì đó hơn là không làm gì. Có trải nghiệm, có làm vẫn có hơn.

Những chuyện tất yếu xảy ra

Bạn sẽ làm gì khi bố mẹ phát hiện bạn đi làm thêm và sao nhãng việc học hành ? Một số người quay đầu lại cái vỏ bọc an toàn, một số người vẫn tiếp tục bước tiếp và hơn ai hết họ hiểu được cuộc sống muốn gì cần gì và hiểu bản thân mình cần phải làm gì…
Học ở trên trường không thôi không đảm bảo cho bạn có một cuộc sống thoải mái, thực tế là hàng năm sinh viên ra trường thất nghiệp , nhiều bạn chấp nhận làm với mức lương bèo bọt với công việc đơn giản tới mức học sinh cấp 2 cũng có thể làm được. Nó không đồng nghĩa với việc không cần phải học đại học, bởi không học bạn sẽ làm gì? bạn có dám đánh đổi. Bạn có hiểu được mình và con đường đi trước mắt một cách rõ ràng?

Vậy sinh viên chúng ta nên làm gì ?

Ai cũng biết rằng là nên ra ngoài trải nghiệm, tìm một công việc để làm nhưng chỉ bấy nhiêu thôi không đủ để bạn trưởng thành không đủ mạnh để không bị thổi bay trong cái xã hội luôn có sự đào thải hàng ngày này. Có khi nào bạn đã tham gia làm ngoài rồi, học hành không tốt rồi bạn trở nên chán nản? vì chả làm được quái gì ra hồn? Và nếu quay lại học hành chỉ biết học thôi liệu bản có không khỏi chán nản? Có khi nào bạn nghĩ làm thế nào để thoát khỏi vòng luẩn quẩn?

Thế nào là sống khác đi?

Là cá tính và trở nên khác biệt? Là làm những việc không giống ai, không cần phải để ý đến ai và trở nên quái dị trong mắt bạn bè? không phải vậy các bạn ạ. Muốn sống khác đi để tạo sự khác biệt thì bạn phải thật sự hiểu đám đông đang nghĩ gì, làm gì và đừng làm giống họ.
Mình không thích ăn sẵn, thích tìm tòi khám phá và mình mong bạn cũng vậy bởi chả có ai có thể trả lời chính xác cho câu hỏi của bạn hiện tại ngoài chính bạn, vì vậy các bạn đừng hi vọng mình sẽ chỉ cho các bạn chi tiết bạn phải làm gì.
Mình cần các bạn dùng cái đầu để nghĩ để hiểu mặt sự thật về cái xã hội nơi các bạn đang sống, một khi hiểu được nó bạn sẽ tự biết mình phải làm gì. Mình chỉ mong rằng bạn:
Đừng đi vào vết xe đổ của đa số sinh viên Việt Nam sau khi ra trường: thiếu kinh nghiệm, thiếu kỹ năng giao tiếp và mù tịt tiếng anh.
Đừng để người khác nghĩ bạn là một con gà có mỗi một cái tấm bằng đại học để thể hiện giá trị.
Đừng sống cuộc đời của người khác, hay cuộc đời bố mẹ tự vạch ra cho mình vì mỗi chúng ta may mắn và công bằng là ai cũng có một cuộc sống riêng để kiểm soát và sống theo cách mình muốn.
Đừng tin tưởng vào bất cứ điều gì cho tới khi bạn thực sự nhìn thấy, nghe thấy, động và chạm được vào nó. Thứ duy nhất bạn có thể tin tưởng là chính bản thân mình.
Đừng bao giờ lãng phí tài năng của mình, hãy hành động để khai phá nó và bạn giỏi hơn những gì bạn nghĩ.
Và Cuối cùng đừng có lười mãi nữa, nhấc mông lên và làm thôi :D

Phương Bùi

*Featured image: Laceupyourshoes

Khi học thêm là một mốt (P1)

Phần 1: Chế độ lương bổng
Người ta vẫn kêu ầm trời vì chuyện học thêm của tụi trẻ, nhưng người ta vẫn cho con mình đi học..! Điều quan trọng, không phải học thêm là rất cần thiết, mà xuất hiện 1 tâm lý chung đó là: con người đi học thì con mình cũng phải đi học cho bằng bạn bằng bè, thậm chí có nhiều đứa đi học thêm chỉ để được cái “bằng khen học sinh giỏi”…
Chỉ vì ở nhà không có ai chơi, và cha mẹ thì đi làm tối mặt không có thời gian chơi với con, nên đến tuổi là ta tống chúng đi học…!! Cấp 3 cấp 2 đi học, thậm chí cấp 1 cũng học tối mặt…! Chúng ta giáo dục con cái trở thành người bình thường hay trở thành những thiên tài khi luôn ép chúng ăn học, ngủ học…! Xin thưa, Einstein ngày xưa chẳng cần phải đi học thêm mà ông cũng trở thành một trong những nhà bác học lớn nhất mọi thời đại…! Rõ ràng, chúng ta đang rất sai lầm, khi đẩy con mình đi học thêm ngay từ khi chúng còn học cấp I.
Tất nhiên, sự sai lầm trên xảy đến không phải ngẫu nhiên, mà nguyên nhân lại chính là do nền giáo dục được định hướng và chế độ lương bổng cho giáo viên.!
Báo chí đã một đợt rộ lên thông tin những giáo viên ở vùng cao lên lớp chỉ với vài trăm ngàn tiền lương một tháng. Điều này hẳn khá phổ biến, và xin hỏi, lương tháng vài trăm ngàn thì đi dạy để làm gì, khi dạy cả tháng mà chẳng đủ mua một cái vé xem ca nhạc Nhà Hát Lớn.!
Đừng nghĩ thành phố khá hơn, trung bình lương giáo viên phổ thông không gồm dạy thêm chỉ cỡ 3 triệu/ tháng, trong khi trả lương con Osin 3 triệu, và nhịn mọi thứ…! Tôi chưa nghe thấy hiện tượng nào ở ta dạy học mà lương cứng được 1 ngàn đô, bằng lương thằng cắt cỏ ở Tư Bản, thậm chí ăn xin bên Úc…vứt cho nó dưới 10 đô nó còn không thèm lấy..!
Học sinh vẫn đồn thu nhập của giáo viên là khá cao, trung bình cũng vào cơ 1 ngàn đến hơn ngàn đô Mỹ, xin thưa: Dạy thêm sủi bọt mép.!
Vì chế độ lương bổng quá hẹp hòi, buộc lòng giáo viên phải nghĩ đến làm những công việc tay trái để kiếm thêm thu nhập, khi xăng và điện tăng tỉ lệ thuận với nhau, chưa kể những khoản chi tiêu khác trong gia đình..! Tất nhiên, nghề tay trái của họ không gì khác là dạy thêm…!
Dạy thêm, nhưng thu nhập cũng chỉ vào cỡ ngàn đô/ tháng, vẫn là cái giá quá rẻ cho quá trình bán cháo phổi, và bán chất xám…! Đáng lẽ, nghành giáo dục và y tế, phải được trả mức lương cao nhất trong xã hội..! Bởi ai cũng yêu cầu nhiệt huyết, mà nhiệt huyết lại được củng cố từ dạ dày.
Hãy thử tưởng tượng, với lương tháng trung bình giáo viên tiểu học ở những nước phát triển vào cỡ 45 ngàn đô/ năm, là cỡ 3 ngàn đô/ tháng trong khi số học sinh trung bình của họ chỉ vào cỡ 21 học sinh thì những giáo viên này liệu có phải dạy thêm? Chắc chắn không.
Cơ chế bắt buộc giáo viên phải dạy thêm, đừng đổ lỗi cho họ, khi họ để dành kiến thức về nhà dạy.! MÀ TẤT CẢ LÀ DO CƠ CHẾ.
Đừng đổ lỗi cho họ, khi họ ưu ái em này vì đi học thêm, thay vì em kia không đi học thêm. Mà TẤT CẢ LÀ DO CƠ CHẾ.
Xin đừng bao giờ đổ lỗi, bởi nghề giáo xứ ta đáng thương và đáng được yêu.
Bộ GDĐT trả lương thì thấp, vậy mà lại cấm dạy thêm và yêu cầu giáo viên nhiệt huyết…!! Điều này hoang đường như cái thiên đường CS được ông Mác ăn bám vợ, ngồi lì trong thư viện viết ra…

Vương Thị Hân Hoan

5 mức dốt của con người

Trích: Hàng trăm năm sau, cao nhân Phillip G. Armour người Mỹ nói về vấn đề tri thức bằng mô hình 5 mức dốt. Tôi thấy mình may mắn vì thời sinh viên đã vô tình đọc được bài này, nhờ đó khống chế sự kiêu ngạo của bản thân và thúc đẩy quá trình nhận thức của chính mình. 

Người Arab từ xưa có nói như thế này:

Ai không biết mà không biết là mình không biết là thằng ngốc, hãy tránh xa hắn.
Ai không biết mà biết là mình không biết là chưa được học, hãy dạy dỗ hắn.
Ai biết mà không biết là mình biết là đang ngủ quên, hãy đánh thức hắn.
Ai biết mà biết là mình biết là người đã được khai sáng, hãy đi theo hắn.

Hàng trăm năm sau, cao nhân Phillip G. Armour người Mỹ nói về vấn đề tri thức bằng mô hình 5 mức dốt. Tôi thấy mình may mắn vì thời sinh viên đã vô tình đọc được bài này, nhờ đó khống chế sự kiêu ngạo của bản thân và thúc đẩy quá trình nhận thức của chính mình. Giờ tôi phỏng dịch nội dung đó cho mọi người cùng đọc. Tôi nghĩ nó rất quan trọng cho việc phát triển bản thân nên dịch ra cho bạn bè cùng xem, rất mong ai đọc bài này lần đầu thì share cho mọi người khác đọc cùng, đỡ phí.

Mức dốt 0: Không dốt

Tôi “không dốt” khi “tôi chứng minh được là tôi biết” vấn đề đó.
… và có thể thể hiện sự không dốt bằng một hình thức rõ ràng, ví dụ tôi xây dựng nên 1 thứ đáp ứng được nhu cầu của xã hội. Nếu không chứng minh được một cách rõ ràng thì chẳng qua là tôi ảo tưởng hoặc tự huyễn hoặc là mình có tri thức.

Mức dốt 1: Thiếu hiểu biết

Tôi “thiếu hiểu biết” khi “tôi không biết” vấn đề đó
… nhưng tôi biết rõ là tôi không biết. Biết là không biết cũng là 1 hình thức của hiểu biết. Nhờ biết là không biết, tôi có cơ hội tìm hiểu về nó khi sự hiểu biết này trở nên cần thiết cho cuộc sống.

Mức dốt 2: Thiếu ý thức

Tôi “thiếu ý thức” khi “tôi không biết là tôi không biết” về vấn đề đó.
… không chỉ dốt mà tôi còn không nhận thức được về sự tồn tại của vấn đề.

Mức dốt 3: Thiếu phương pháp

Tôi “thiếu phương pháp” khi tôi không biết cách nào đủ hiệu quả để biết là mình “thiếu ý thức”.
… đủ để tôi tiến tới xóa bỏ tình trạng thiếu ý thức của mình. Đây là tình trạng nguy hiểm, nó đẻ ra sự kiêu ngạo, không thèm nể người có hiểu biết, vì tự coi mình cũng bằng người ta.

Mức dốt 4: Dốt đặc

Tôi “dốt đặc” khi tôi không biết về các mức ngu dốt. May quá bạn đọc bài này sẽ không còn ở mức dốt đặc nữa.

Bình luận thêm:

“Không dốt” là trạng thái rất khó đạt được, dù ở lĩnh vực nào đi chăng nữa.
“Thiếu hiểu biết” không phải là dễ mà đạt được, phải có kiến thức sâu và rộng thì mới biết đến sự tồn tại của vấn đề.
“Thiếu ý thức” là trạng thái của một người đang đi tìm kiếm tri thức. Chỉ đi tìm thì đến khi biết đến sự tồn tại của 1 vấn đề, bạn mới biết là trước đây mình còn không có ý thức về sự tồn tại nó. Trong cuộc đời, có những giai đoạn bạn liên tục khám phá ra những chủ đề hoàn toàn mới. Đó là dấu hiệu tốt, mặc dù chắc chắn là bạn vẫn còn rất “dốt”, nhưng nếu cứ giữ thái độ cầu thị, vài năm sau bạn sẽ có ý thức về sự tồn tại của những vấn đề quan trọng. Khi đó tốc độ khám phá chủ đề mới sẽ chậm lại, và mặc dù bạn vẫn chưa có hiểu biết rõ ràng về các vấn đề cũng như cách giải quyết nó, nhưng bạn đã trở thành 1 người rất đáng nể.
“Thiếu phương pháp” là trạng thái tồi tệ, nhưng đa số những người thông minh và giỏi giang vẫn sẽ bị kẹt cứng ở trạng thái này một thời gian rất dài, hoặc kẹt suốt đời.

Nguyễn Đình Nam

*Photo: rstrawser

Đắc Nhân Tâm không phải là một nghệ thuật

 Photo: gkwok

Đắc Nhân Tâm nghĩa là gì?

Theo một câu trả lời đã đọc được mà tôi cho là hay thì : « Đắc nghĩa là được; nhân là người, tâm là tim; nhân tâm là tim người. Như vậy, “đắc nhân tâm” là nghệ thuật chinh phục trái tim của người đối thoại với mình. »

Lại hỏi, nghệ thuật là gì ?

Theo Wiki : Nghệ thuật là nơi cao nhất tập trung mối quan hệ thẩm mỹ của con người đối với hiện thực. Nói đến nghệ thuật là nói đến cái đẹp. Cái gì không đẹp không thể là nghệ thuật. (1)

Trong chúng ta chắc ai cũng từng nghe qua 3 chữ  ”Đắc Nhân Tâm”, hoặc đã từng đọc qua quyển “Đắc Nhân Tâm” do học giả Nguyễn Hiến Lê dịch. Ồ, nghe hay thật, trong cuộc sống, ai mà chẳng muốn chinh phục được trái tim của người đối thoại của mình, phải không ?

Có rất nhiều người đã từng đọc quyển sách trên, cũng có rất nhiều người học chinh phục lòng người bằng nhiều cách khác như : khả năng bẩm sinh, bằng trí thông minh đoán biết, bằng trực giác, bằng cách học hỏi, bằng tình cảm, vân vân…

Có rất nhiều người đã thành công – trên cách hiểu là họ đã áp dụng và đạt được trơn tru ý muốn của mình nhờ vào thuật này. Nhưng, có gì đó không ổn. Tôi vẫn thấy có gì đó không ổn dù đã đạt được. Bạn có thấy vậy không ? Người ta thường nói, môi trường nào cũng có những mặt tiêu cực. Hãy lắng nghe xem là gì, vì tôi không phải là người cầu toàn một chút xíu nào khi để ý đến điều này.

Ngoài lề một chút thế này, một người tên Châu Chấu (2) trên website youtube đã nói : “Đạo đức rất quan trọng. Nếu như tri thức là một cổ xe, thì đạo đức là vô lăng ; nếu như tri thức là chiến mã, thì đạo đức là dây cương. Với đạo đức, tri thức sẽ được hướng thiện. Một người không có tri thức cùng lắm là gây hại một cách vô ý. Một người không có đạo đức thì cố ý hại người khác, thì tạt axit, thì tấn công bằng boom nguyên tử”.

Tôi sẽ chế lại thế này : Một người không biết đến nghệ thuật đắc nhân tâm (tri thức), cùng lắm là gây hại một cách vô ý. Một người biết về nghệ thuật đắc nhân tâm (nhưng không có đạo đức) thì cố ý gây hại cho người khác, thì gài bẫy, thì đặt vỏ chuối, thì chọi cùi bắp vào đầu người khác… ^^

Đùa chút vui…

Quay lại số người đã thử và thành công với thuật Đắc Nhân Tâm, trong số đó, tôi cảm thấy chỉ một số rất ít có thể gọi là thực sự “hiểu được” nghệ thuật chinh phục lòng người. Tại sao tôi nói vậy ? Vì khi ông Dale Carnegie viết ra quyển sách này. Cái ông ấy muốn, không phải là sự chinh phục lòng người bề mặt. Cái ông ấy muốn không phải là “tỏ ra”, hay “cố gắng nhã nhặn”, giả tạo để qua mặt người khác, để “chạy việc” cho chính bản thân mình.

Khi ông ta nói đến nghệ thuật, nghĩa là nó phải vươn đến tầm “cái đẹp”. Mà như thế nào là đẹp ? Là thực sự quý trọng, yêu thương và quan tâm người khác. Khi ông ta viết những phương pháp như : lắng nghe, tìm hiểu về sở thích của người khác, sử dụng cách nói chuyện nhã nhặn, hãy khen ngợi người khác nhiều hơn… Ông ta không có ý nói rằng, hãy dùng “cách thức” đó để thuần phục một con sư tử rồi sau đó tóm cổ và xích nó vào chuồng. Nghệ thuật của ông ta, tuy không được nói ra, nhưng nó đã ngầm nói lên cái cốt lõi rằng : Hãy thực sự, thật tâm bỏ đi cái tôi của mình, để quan tâm nhiều hơn đến người khác.

Tại sao tôi lại nghĩ rằng, rất ít người thực sự đạt được trình đột nghệ thuật đó. Các bạn cứ bước ra đường sẽ thấy mà thôi. “Hầu như” tất cả cách thức chúng ta đang làm, là “cố ý lấy lòng” người khác. Đằng sau cái vẻ nhã nhặn, cái vẻ hòa đồng đó, cái vẻ nhịn nhục đó, cái sự quan tâm đó, cái ước muốn người khác đừng giận mình nữa, cái ước muốn được lòng khách hàng để họ đem đến lợi nhuận cho mình…chẳng qua là để đạt được một lợi ích công việc mà thôi (vì sao là công việc ? Vì khi suy tính, mọi thứ đều là công việc).

Đèo móc với đoạn của Châu Chấu, chúng ta sẽ suy luận ra rằng, bất cứ kẻ nào có mưu đồ, ý muốn và đạo đức kém một khi luyện đến mức tinh xảo các khả năng trong quyển sách Đắc Nhân Tâm (đại diện cho tri thức) sẽ chắc chắn dẫn đến một đại họa cho những người xung quanh, đó chính là lừa đảo – tùy mức độ. Giảm mức độ đi một chút, chúng ta sẽ có vô số anh chàng đi cưa cẩm và dụ dỗ gái hay phụ nữ, bằng cái vẻ hình thức giả tạo. Chúng ta sẽ có vô số các cô phụ nữ nói chuyện thật duyên dáng và thông minh, đằng sau đó là những suy tính chẳng khác nào mụ cáo 9 đuôi. Chúng ta sẽ có những người phục vụ, những doanh nhân không thật lòng (đương nhiên là sẽ nói xấu hoặc lường gạt khách hàng bất cứ lúc nào nếu không thích) khi áp dụng “nghệ thuật” này…

Trong cuộc sống hàng ngày, tôi dám cá, mỗi khi chúng ta giận dỗi nhau hay chúng ta muốn đạt được một điều gì đó…Với những kẻ thông minh, một vài hoặc tất cả trong số chúng ta một khi đã nắm được các phương pháp này sẽ trở nên cực kỳ giả tạo và rỗng tuếch. Chúng ta sẽ hứng chí lên lau nhà cho mẹ, và sau đó, đổi lại mẹ sẽ cho con chút tiền đi bấm điện tử. Chúng ta sẽ nói ngọt và và ngồi chia sẻ, tám chuyện tùm lum tùm la vì thằng kia hay con kia đang giận mình mấy ngày hôm nay. Chúng ta sẽ nói chuyện thân thiện với thầy, để sau này được một xíu ưu ái…

Giấy thì làm sao gói được lửa, nhưng vàng thật thì đếch sợ lửa đâu. Giả tạo thì trước sau gì người ta cũng biết, và mọi thứ xây nên sẽ bị đốt cháy, đốt luôn tờ giấy gói gém sự giả tạo. Còn đã thật lòng thì cóc sợ cái quái gì, vàng ném đi đâu người ta cũng thích cả thôi. Thế nên, hãy hiểu Đắc Nhân Tâm với đúng nghĩa của nó. Muốn đến được trái tim của người khác, thì phải thực sự lấy trái tim của mình, phát sóng lượng tử wifi qua cho người ta thì người ta mới nhận được các bạn ạ. Chỉ có từ trái tim mới đến được trái tim mà thôi…

Tôi thừa nhận mình là người khó tính, nhưng không phải là người cầu toàn. Những điều nói ở trên, tôi không muốn quơ đũa cả nắm, nếu bạn thuộc số ít kia thì tuyệt quá, nhưng phần đông là như thế, họ hiểu như thế. Tôi không phiến diện khi nói 2 từ “phần đông”, hãy cảm nhận đi, trước khi phản biện trong những comment bên dưới. Nếu không thì chúng ta có một Việt Nam như ngày hôm nay sao ?

À, khoan đã, tôi phải đính chính lại : Đắc Nhân Tâm là một nghệ thuật. Một nghệ thuật thực sự gắn với cái đẹp của loài người, của tính nhân bản, của sự vứt bỏ đi cái tôi – cái bản ngã, của tính thiện. Nó đúng nghĩa là Nghệ thuật khi người ta đối xử với nhau thật lòng và bằng trái tim. Lúc đó phương pháp và cách thức thể hiện sẽ như nàng công chúa được khoác thêm những bộ cánh lung linh. Wao, quá là đẹp… Cái nghệ thuật này, nó khác hẳn với 2 từ nghệ thuật mà mọi người thường hiểu chưa tới như cái tiêu đề câu view của tôi.

Ngay bây giờ, nếu có thể, hãy thử đọc lại Đắc Nhân Tâm một lần nữa !

Vậy nhé,

Chào thân ái và quyết thắng !

-Lục Phong-

( 1) : Mỹ học

( 2) : Sự trăn trở của một kẻ lười biếng – Châu Chấu

Hãy viết đi, đừng ngại!

Photo: Brendan DeBrincat

Tôi không phủ nhận vai trò của sách vở.
Tôi không hạ thấp ý nghĩa từ những bài viết hay của mọi người.
Khi tâm trạng không tốt, bắt gặp một bài viết nào đó đánh được vào đúng nỗi đau của trái tim thì bỗng dưng ta thấy lòng mình rộn lên chút ánh sáng nơi bóng tối cô đơn.
Khi tâm trạng bế tắc mà vớ phải được một bài viết chỉ dẫn lối đi thì thực sự không còn gì tuyệt vời hơn để vỗ về bản thân.
Khi khoa học phát triển, internet đưa mọi người lại gần nhau hơn thì việc tìm kiếm một tác giả, một bài viết hay không còn là một vấn đề khó khăn.
Nhưng tôi nghĩ, bài viết dẫu hay cũng là chữ của người khác, cảm xúc có dạt dào thì cũng đến từ nơi nào đó xa xôi, gọi là đồng cảm nhưng không có nghĩa là cảm sâu tận đáy lòng ta mong muốn, vậy tại sao ta không tự viết ra chính những cảm xúc của mình nhỉ?
Bạn đổi lỗi cho văn kém, diễn đạt yếu?
Việc viết ra cảm xúc là để tâm trạng cân bằng chứ không phải là để làm một nhà văn thu hút đọc giả. Bạn cứ viết đi, viết hết ra những điều mình nghĩ, viết cả ra những thứ mình thích, cứ chấm, cứ phẩy ở những chỗ bạn muốn, đừng quá chú tâm đến những quy luật câu cú cứng nhắc của sách vở. Bạn cứ viết đi, viết những con chữ chực trào ra lúc bạn nghĩ, có thể nó chẳng liên quan gì đến nhau nhưng cảm xúc nào có logic, tâm trạng nào có sự chặt chẽ, đúng không?
Nghe tôi ..
Bạn cứ viết, viết cho xong, viết cho bằng hết rồi một lúc nào đó, khi mọi thứ trôi qua, bạn hãy dành thời gian đọc lại tất cả những gì mình viết, chắn chắn những con chữ ấy sẽ khiến bạn mỉm cười và tâm trạng bạn sẽ khá hơn.
Bạn không tin tôi ?
Vậy bạn cứ thử.
Đừng quá đặt nặng việc viết sao cho hay, viết sao cho thu hút mà chỉ nên quan tâm đến một điều duy nhất, đó là ý – muốn của bản thân. Sự ngắt quãng, cụt ngũn trong từng câu văn sẽ cho bạn thấy bạn đang hoang mang và bế tắc ra sao. Sự ngô nghê thiếu gắn kết trong từng con chữ sẽ khiến bạn bật cười vì những cảm xúc của bản thân khi đọc lại. Hãy tin tôi, sức mạnh của chữ viết tuyệt vời hơn những gì bạn nghĩ đấy!
Bạn đổ lỗi cho vốn ngôn từ kém nên không thể diễn đạt hết tâm tư.
KHÔNG!
Chỉ có những cảm xúc gượng ép mới không thể diễn đạt bằng con chữ.
Chỉ có những giả tạo mới khó viết nên lời.
Chỉ có những lừa dối, phản bội mới khiến tâm can dày xéo rồi giam cầm con chữ trong ray rứt.
Còn mọi thứ tình cảm, mọi tâm tư suy nghĩ đều có thể trải hết ra mặt giấy.
Không tin tôi sao?
Hãy thử đi!
Đừng lười nhác, đừng mặc cảm, đừng tự ti vào khả năng vận hành ngôn ngữ của mình.
Bởi dù hay dù dở, dù trôi chảy mạch lạc hay rời rạc cứng nhắc thì nó cũng là của bạn, chữ của bạn, cảm xúc của bạn và nỗi niềm của riêng bạn.
Đừng nghĩ mình là một nhà văn, đừng thất vọng nếu bạn viết chưa hay, đừng bỏ cuộc nếu bạn viết chưa tốt bởi chẳng có ai sinh ra đã văn hay chữ tốt, tất cả đều phải có thời gian trau dồi và trải nghiệm.
Đừng chau mày nhăn mặt khi tìm không ra từ để diễn tả ý muốn của mình bởi bạn có thể bắt đầu từ những điều đơn giản nhất. Hãy diễn tả cảm xúc của mình bằng sự chân thật chứ đừng cố gắng đánh bóng nó ở một bậc cao hơn.
Tôi ví dụ, nếu bạn thấy buồn, hãy bắt đầu bằng chữ “tôi buồn”, đừng cố gắng văn hoa nó theo lối “trời hôm nay xám xịt, một màn đêm u uất phủ kín không gian, bao trùm tâm trạng khiến mình cảm thấy buồn xa xăm.”
Hay, nếu bạn vui, chỉ cần diễn tả nó bằng hai từ “hạnh phúc”, đừng cố gắng “đoạn đường dài bao nhiêu chông gai, vui buồn rải khắp, bước qua bao nhiêu nỗi buồn rồi giờ mình mới thấm hạnh phúc nó ngọt ngào đến thế.”
Bạn thấy đấy, thật ra cảm xúc rất dễ diễn đạt, con chữ rất dễ điều khiển, cứ đi từ những điều đơn giản nhất, những cảm xúc chân thành nhất, những yêu thương bình dị nhất rồi bạn sẽ không còn cảm thấy lo lắng khi muốn diễn đạt tâm trạng của mình qua con chữ nữa.
Cứ thử đi, rồi bạn sẽ thấy những điều tôi nói không phải là lý thuyết suông.

Đại Tướng Võ Nguyên Giáp – Những góc cạnh và những hình chiếu

Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã qua đời được hơn một tuần và ngày hôm nay bắt đầu chính thức là lễ quốc tang cho ông. Chỉ trong khoảng thời gian một tuần ngắn ngủi đó, nhiều khía cạnh đa dạng của cuộc sống muôn màu đó đã bộc lộ ra một cách rõ nét hơn qua phản ứng của công chúng về cái chết của ông.
Có lẽ tất cả mọi người đều phải thừa nhận rằng: ông cùng với những người đồng chí đương thời của mình đã bước lên vũ đài lịch sử và làm thay đổi nước Việt Nam này, còn sự thay đổi ấy là tích cực hay tiêu cực đối với đất nước thì lại không giống nhau trong quan điểm của nhiều người, bởi vì mỗi người trong chúng ta đứng ở các góc độ khác nhau nên có cái nhìn khác nhau, và điều mà chúng ta tiếp nhận từ cái di sản mà lịch sử để lại (trong đó Võ Nguyên Giáp là một tác nhân tạo ra cái di sản ấy) ấy là không giống nhau. Trong những tiếng nói được cất lên những ngày vừa qua (ở ngoài đời và trong thế giới mạng) có cả sự sùng kính ngưỡng mộ, căm ghét hận thù, và có sự mỉa mai châm biếm. Có những tiếng nói chân thật từ đáy lòng, có lời chỉ là chót lưỡi đầu môi giả tạo, những câu từ sáo rỗng sách vở, có những thứ “sinh ra từ hiệu ứng đám đông”. Có những cái mặt nạ đeo lên, gỡ xuống rồi lại đeo lên…. Dùng hiểu biết của cá nhân mình để đánh giá về ông thì tôi cho rằng không nên có một đánh giá chung về ông cho mọi phương diện mà cần đánh giá ông trên hai phương diện tách biệt : phương diện con người và phương diện lịch sử.

Con người

Về mặt con người Võ Nguyên Giáp hội tụ được đầy đủ những phẩm chất của một người ưu tú: có lòng yêu nước sâu sắc, sống có lý tưởng và hoài bão phụng sự và cống hiến cho dân tộc, gan dạ mưu trí “trước kẻ thù”, ý chí kiên định và nghị lực sắt đá (đó là những phẩm chất đưa ông vào con đường làm cách mạng và trở thành nhà cách mạng-quân nhân chuyên nghiệp) , ngoài ra ông còn sống rất chan hòa gần gũi giản dị đối với đồng đội, với những người lính của mình, và với những phẩm chất ấy ông xứng đáng là “một người con ưu tú của dân tộc Việt Nam”. Tuy nhiên đã là con người thì không thể hoàn hảo mọi mặt được, những điểm người ta chê Võ Nguyên Giáp về mặt phẩm cách con người đó là ông “hèn” trước tổ chức và đồng chí của mình trong những cuộc tranh đấu trong nội bộ đảng.
Cũng giống như Bành Đức Hoài-người đồng cấp của mình bên Trung Quốc (bộ trưởng bộ quốc phòng-nguyên soái quân giải phóng nhân dân Trung Hoa) là một vị tướng oai hùng trên mặt trận được binh sĩ yêu mến kính nể nhưng lại thúc thủ trong cuộc chiến chính trị, trong cuộc chiến đó cả hai đều bị cô lập và đánh mất vị thế của mình. Bành Đức Hoài không hèn trước đồng chí, trước tổ chức, dám công nhiên thách thức Mao Trạch Đông ở hội nghị Lư Sơn nên ông có kết cục rất bi thảm, còn Võ Nguyên Giáp ông chưa bao giờ thách thức tổ chức và đồng chí của mình, ông rút lút ngay từ đầu. Và ngay cả khi ông có cơ hội quay trở lại chính trường vào thời điểm rất nhiều người kỳ vọng ở ông, muốn ông đứng ra nắm giữ chức chủ tịch nước sau đại hội 6 nhưng ông đã bỏ trống mặt trận, nhiều người đã thất vọng về ông khi đó. Cá nhân tôi thì cho rằng ông cũng nhận ra được điểm mạnh và điểm yếu của mình và biết cái tầm của mình ở đâu, khả năng của mình chỉ đến thế thôi nên rút lui, ông là võ tướng, chiến tranh là nơi ông có thể phát huy tài năng của mình, còn về mặt chính trị ông không giỏi ông phải rút lui và nhường chỗ cho người khác , như thế có thể bảo toàn được thanh danh, có lao vào tranh đấu chính trị nữa thì vinh quang của ông cũng khôg thể hơn được. Nhưng cũng sẽ có ý kiến cho rằng ông làm thế cũng là hèn vì đặt thanh danh cao hơn vật mệnh đất nước, trong lúc đất nước nguy khốn đứng trước nguy cơ kiệt quệ mà ông người được nhân dân kỳ vọng lại không có hành động gì. Ai mà không có tì vết, những anh hùng khác trong lịch sử dân tộc mà ngày nay người ta vẫn tôn thờ có tì vết không? Câu trả lời là: Trần Hưng Đạo lấy cô ruột của mình là Thiên Thành công chúa sau một vụ cướp dâu trong đêm tân hôn của người khác (vì Thiên Thành công chúa đã được gả cho Trung Thành Vương). Lý Thường Kiệt tự chấp nhận hoạn mình để được sung làm “Hoàng môn chỉ hậu ” theo đề nghị của Lý Thái Tông. Lê Lợi giết hàng loạt trung thần sau khi lên ngôi. Lịch sử cũng có đầy những vụ scandal khác.
Cho nên lựa chọn “công thành thân thoái ” của Võ Nguyên Giáp vẫn còn là một lựa chọn tích cực. Liệu có phải vì thấu hiểu đạo “giữ mình“ mà ông có thể sống đến tận ngày hôm nay khi đã 103 tuổi. Ông lập thêm một kỳ tích nữa đó là trở thành vị tướng có tuổi thọ cao nhất thế giới. Xét cho cùng thì ông đã sống một cuộc sống rất đáng tự hào, có thời tuổi trẻ tranh đấu sôi nổi, những năm tháng chiến trận hào hùng, thăng trầm vinh nhục của vận mệnh chính trị, vui vẻ chan hòa giữa anh em đồng chí,với những người lính của mình, mọi cung bậc thăng trầm của cuộc sống. Cuộc đời như thế chắc ai cũng mơ ước có được một lần sống.

Lịch sử

Xét về phương diện lịch sử, với tôi thì Võ Nguyên Giáp cùng với Chủ tịch Hồ Chí Minh và những người đồng chí khác của họ lúc sinh thời là những người đã chiến thắng trong một sự nghiệp rất lớn nhưng lại thất bại trong một sự nghiệp lớn hơn. Cái sự nghiệp mà họ chiến thắng chính là sự nghiệp đánh bại hai cường quốc hàng đầu thế giới là Pháp và Mỹ, nói về lịch sử chiến tranh chưa có quốc gia nào làm được điều này. Có nhiều ý kiến cho rằng Việt Nam không hề thắng vì tổn thất phía Việt nam lớn hơn nhiều so với Pháp và Mỹ, nhưng chiến thắng không kể là bên nào tổn thất nhiều hơn mà là ý định, mục tiêu ban đầu của các bên có thực hiện được hay không. Rõ ràng Pháp không thể duy trì ách thực dân của mình ở Việt Nam, còn Mỹ thì buộc phải rút lui và không thể ngăn chặn được “làn sóng đỏ”. Còn những Võ Nguyên Giáp và các đồng chí của mình đã thực hiện được điều ban đầu mà họ đề ra dưới tên gọi “Độc lập dân tộc, thống nhất tổ quốc”.
Còn cái sự nghiệp lớn hơn mà họ đã thất bại đó chính là di sản mà họ để lại không phải là một quốc gia hùng mạnh, giàu có thịnh vượng. Ngược lại cho đến tận ngày nay sau gần bốn mươi năm kể từ khi thống nhất, Việt nam vẫn là một quốc gia lạc hậu với đầy những nguy cơ đói nghèo, bệnh tật, tham nhũng, đạo đức xã hội xuống cấp, lòng tin bị khủng hoảng trầm trọng, một xã hội không có định hướng, không biết đi về đâu khi mà những người cầm lái không phải là những đại diện ưu tú của dân tộc mà chỉ là những người được thừa hưởng cái di sản từ “chiến thắng vĩ đại” và có được tính chính danh để cầm quyền. Về thất bại này thì có thể khẳng định và nó được đảm bảo bằng lời nói của chủ tịch Hồ Chí Minh “nước độc lập mà dân không được hưởng hạnh phúc tự do thì độc lập cũng không có nghĩa lý gì ”. Chiến tranh giành độc lập chỉ có ý nghĩa khi mục đích tối hậu là độc lập tự do đạt được còn nếu không thì cuộc chiến ấy sẽ có nguy cơ trở thành vô nghĩa.
Võ Nguyên Giáp chắc sẽ không hài lòng khi những người lính “Phàng Sao Vàng” từ Điện Biên phóng xe máy về Hà nội (hình ảnh của ông được công động mạng truyền tụng và ca ngợi như một sự mẫu mực của tình người giản dị, hòa lẫn sự thành kính tôn nghiêm đối với Võ Nguyên Giáp) phải xếp hàng để viếng ông trong khi những người khác lại có cơ hội được đặc cách đi thằng vào nhà ông vì đơn giản họ là ca sĩ nổi tiếng. Chắc ông sẽ không chiến đấu để lập nên một xã hội như thế. Một xã hội mà những khẩu hiệu độc lập-tự do-hạnh phúc cùng với lý tưởng bình đẳng chỉ xuất hiện trên giấy tờ.
Trong hồi ký của mình cũng như qua các lần phỏng vấn Võ Nguyên Giáp thường nhắc tới sự thành công của quân đội do ông chỉ huy là dựa vào sức mạnh của chiến tranh nhân dân và một yếu tố đó nữa là “tính ưu việt của chủ nghĩa xã hội”. Điều đó là đúng hay sai?
Do thói quen nghề nghiệp của mình tôi vẫn hay nhìn mọi thứ qua lăng kính nghề nghiệp (viết phần mềm) tôi cũng lý giải điều này trên quan điểm nghề nghiệp của mình. Những lý thuyết mà người ta áp dụng vào trong xã hội cũng giống như phần mềm của xã hội đó, lý thuyết nào tác động đến nền tảng của xã hội quyết định việc vận hành của xã hội đó thì nó là một loại “hệ điều hành xã hội”, và chủ nghĩa xã hội cũng là một loại hệ điều hành như thế. Vậy hệ điều hành này là tốt hay xấu?
Đối với phần mềm mà nói người ta chỉ có thể kết luận nó tốt hay không khi đã đem ra chạy thử, chạy thử mà các chức năng mượt mà, tốc độ nhanh thì là tốt, còn không người dùng sử dụng vài bước lại gặp lỗi thì nó là phần mềm kém chất lượng cần sửa chữa, còn nếu như bị lỗi nhiều quá và thuộc về hệ thống không thể khăc phục thì chỉ có cách đập bỏ thay bằng cái khác.
Nhìn trong thực tiễn lịch sử thế giới thì những nước nào đã sử dụng những phần mềm này trong những cuộc chiến tranh lớn? Có thể kể ra vài ví dụ điển hình đó là Liên Xô , Trung Quốc, Việt Nam. Một thực tế đều chỉ ra rằng chính quyền Soviet đã đánh bại can thiệp của liên quân 14 nước, đập tan quân bạch vệ, đánh bại phát xít Đức trong chiến tranh thế giới thứ 2, hồng quân Chu Mao (Chu Đức, Mao Trạch Đông) đánh bại quân đội Tưởng được trang bị và hậu thuẫn của Mỹ. Còn Việt Nam đã đánh cả Pháp và Mỹ với ưu thế quân sự vượt trội mà không ai nghĩ là có thể đánh thắng được. Trải qua được những Unit test và Acceptance Test thực tế (mượn thuật ngữ của ngành phần mềm) khốc liệt như vậy thì chứng tỏ rằng hệ điều hành này rất tốt trong giai đoạn chiến tranh và có lẽ đây chính là “tính ưu việt của CNXH” mà Võ Nguyên Giáp đã nhắc tới, nó đúng với thực tiễn của ông, nhưng thực tiễn của ông đơn giản chỉ là thực tiễn chiến tranh mà thôi. Chiến tranh đòi hỏi sự thống nhất cao độ, không có sự phân hóa chia rẽ trong nội bộ, gạt bỏ những khuynh hướng bất đồng đề cao vai trò độc tôn của một khuynh hướng duy nhất để đảm bảo sự tập trung nguồn lực cao nhất có thể để chống lại kẻ địch bên ngoài. Khi mà cả xã hội, cả dân tộc có chung một mục tiêu thì hệ điều hành “CNXH” đáp ứng được tất cả các tiêu chí đó. Nó là một công cụ vô cùng powerful để điều hành chiến tranh.
Khi xã hội chuyển sang thời bình thì hệ điều hành ấy đã trở nên hỏng hóc và trục trặc thế nào thì tất cả mọi người bằng con mắt trần tục của mình đều có thể chứng kiến chứ không cần phải viện dẫn đến bất cứ lý thuyết cao siêu nào khác. CNXH là một hệ điều hành tồi trong việc xây dựng kinh tế và phát triển xã hội, nó đã được thay thế ở các nước viết ra phần mềm đó. Nhưng cái phần mềm ấy vẫn còn là di sản mà những người như Võ Nguyên Giáp, Hồ Chí Minh để lại cho dân tộc. Đây thực sự là một sự trớ trêu của lịch sử, trên con đường đi tìm lối ra cho phong trào giải phóng dân tộc, những người xuất thân từ tầng lớp bình dân như Hồ Chí Minh, Võ Nguyên Giáp tất nhiên phải đi tìm sự hỗ trợ từ bên ngoài khi mà nguồn lực trong nước còn yếu, con đường họ đến với hệ điều hành mà nước Nga (nước lớn duy nhất ủng hộ phong trào giải phóng dân tộc thời điểm đó) đang sử dụng là lựa chọn tất yếu, họ không có địa vị của tầng quan lại cao cấp trong chính quyền An Nam thuộc địa để có tính chính danh đại diện cho Việt Nam khi đi ra quốc tế nên dù muốn hay không muốn thì việc tiếp cận và đưa những hệ điều hành khác về đều là không khả thi. Có một giai đoạn ngắn ngủi năm 45 dù họ đã tìm cách bắt tay với Mỹ nhưng rốt cuộc Việt Minh lại bị từ chối khi Mỹ phát hiện ra đối phương đã sử dụng một hệ điều hành khác, và người Mỹ đã không ủng hộ những người dùng hệ điều hành khác với mình, họ quay sang ủng hộ cho lực lượng đang đặt ách áp bức đô hộ lên Việt Nam bằng cách viện trợ vũ khí và hàng hóa cho Pháp (những người sử dụng hệ điều hành giống với họ). Sự trớ trêu này chuyển thành bi kịch cho 30 năm tiếp theo làm nhân dân Việt nam trải qua kiếp nạn chiến tranh. Bi kịch ở chỗ bất cứ người yêu nước nào cũng muốn chống lại Mỹ vì sự can thiệp của Mỹ là sự can thiệp vào “phần cứng” vào mảnh đất ông cha truyền lại từ ngàn đời nay, vào quê hương Việt Nam trong tim mỗi người, nên đa số người dân nghe theo tiếng gọi của lòng yêu nước chống lại sự can thiệp của Mỹ vào “phần cứng” của Việt Nam bằng cách ủng hộ những người lãnh đạo VNDCCH ( trong đó có Võ Nguyên Giáp ) sử dụng hệ điều hành “CNXH” như một công cụ để chống lại sự can thiệp ấy. Kết quả là hệ hiều hành đó vẫn tiếp tục là hệ điều hành vận hành xã hội hiện nay vì sau khi chiến thắng người ta đã dùng kết quả test của giai đoạn chiến tranh để kết luận về tương lại xây dựng phát triển kinh tế trong hòa bình. Tuy nhiên điều kiện đã thay đổi, những kỹ thuật áp dụng cho môn chạy 100 m không thể áp dụng cho môn chạy marathon.
Lịch sử đã xảy ra và quá khứ không thay đổi được, con đường phía tươi sáng phía trước vẫn chưa hề ló rạng cho nhân dân Việt Nam. Trong cái bối cảnh u ám ấy dòng người dài lê thê nối đuôi nhau đi viếng Đại Tướng có thể lý giải theo nhiều khía cạnh khác nhau. Như đã nói từ đầu bài, trong hiện tượng ấy cùng lúc đan xen nhiều yếu tố phức tạp “hai ,ba trong một thậm chí là năm, sáu trong một”. Có những người có quen biết, gắn bó hoặc có kỷ niệm với tướng Giáp, nhưng cũng có những người chưa từng gặp ông một lần. Có người đến với vẻ mặt thành kính nghiêm trang, có người với khuôn mặt bình thản, có người khóc lóc. Tất cả các hình ảnh sống động rõ nét đó đều được đưa lên mặt báo, người ta không biết vô tình hay cố ý đã miêu tả ông như một vị thánh. Những fanpage trên facebook mới lập đã đạt được con số mấy chục ngàn người like chỉ trong vòng vài giờ, rõ ràng là tất cả những điều đó đã tạo nên một hiệu ứng xã hội, tạo ra một sự lan tỏa rất lớn tác động đến tâm tư tình cảm của nhiều người. Điều đó có cả mặt tích cực lẫn tiêu cực.

Tích cực

Mặt tích cực là giữa cuộc sống bộn bề lo toan này, sự kiện Võ Nguyên Giáp ra đi làm người ta đột nhiên dừng lại, sống chậm lại, người ta nghĩ về một thời đã qua, có gì đó rất khác với hiện thực ngày hôm nay, một thời kỳ mà đất nước rất nghèo vốn vật chất, nghèo vốn tài chính nhưng lại rất giàu vốn xã hội, thời người ta gọi nhau bằng hai tiếng “đồng bào” , chỉ bằng từ đó thôi mà hai người xa lạ có thể cảm thấy có thể rất tin cậy nhau. Cái dĩ vãng ấy chưa hẳn đã xa xôi vì những con người của thời đó vẫn còn đây, hôm nay họ nắm tay nhau (như miêu tả của giới truyền thông) đi trong lặng lẽ để tưởng nhớ về một con người bình dị, nhân cách cao đẹp, trong khi ông có sự nghiệp rất lừng lẫy, một con người tuy “địa vị có vẻ cao sang” nhưng lại rất gần gũi trong tâm thức họ, gần như những người dưng khác nhưng được gọi bằng hai tiếng “đồng bào”. Đây là cơ hội để người ta nhìn lại về những giá trị sống, định hình lại phướng cho cuộc sống trong khi cái guồng máy xã hội đang quay với một trật tự hỗn loạn như giao thông Việt nam.

Tiêu cực

Nếu ai đã xem phim Inception (tiếng Việt là, Kẻ Cắp Giấc Mơ) thì đều biết đến khái niệm projection (hình chiếu của nhân vật trong tâm thức của con người, trong thế giới của những giấc mơ). Thực ra thì đối với đa số người dân đang xếp hàng đi tưởng niệm tướng Giáp bây giờ thì đúng là thành kính thật sự, họ thương cảm thật sự, cảm xúc từ trong tim họ mà ra, nhưng cảm xúc ấy là về projection (hình chiếu) của Võ Nguyên Giáp trong tâm thức của họ, là hình chiếu của con người Võ Nguyên Giáp ngoài đời thực vào trong ý thức,font tình cảm của họ chứ không phải bản thân con người Võ Nguyên Giáp. Người ta biết đến ông qua những bài báo được trích dẫn, những câu chuyện của những người từng gặp ông kể lại chứ mấy ai nghiên cứu lịch sử để biết ông xây dựng chiến lược thế nào, chỉ huy các trận đánh ra sao ( Với tình hình dạy và học sử hiện nay thì có thể khẳng định điều này ) để đánh giá tài thao lược của ông thế nào. Ông cho họ cảm giác hãnh diện của người dân một dân tộc nhược tiểu lại có những nhân vật tầm cỡ thế giới, họ ở đây tưởng niệm một anh hùng mà họ cảm thấy rất gần gũi (gần gũi với một nhân vật tầm cỡ thế giới cũng giống như chạm vào một tầm cao, được kết nối với thế giới, với cái toàn thể, có thể so sánh nó với tâm lý của những người theo tôn giáo được kết nối với chúa Trời, với thánh Ala của họ) điều đó xoa dịu được những tự ti và mặc cảm trong đời sống.
Song trong giới trí thức, những người có học vấn và có lương tri đều sẽ kính trọng Võ Nguyên Giáp như một anh hùng giống bao anh hùng khác của dân tộc trong lịch sử nhưng chắc chắn họ sẽ không bao giờ coi ông ấy là thánh như báo chí đang cố gắng miêu tả, vì hình chiếu của Võ Nguyên Giáp được xây dựng bằng nhận thức độc lập tự chủ trong đầu họ gần với hiện thực hơn là hình chiếu đã được thi vị hóa, khuếch đại và tô điểm trong tâm lý của đám đông, được tạo ra từ hiệu ứng đám đông.
Một đất nước mà càng có nhiều thần thánh và càng nhiều thần tượng để tôn thờ càng chứng tỏ dân tộc đó chưa trưởng thành, có những chỗ khuyết thiếu trong đời sống tinh thần. Người ta khóc lóc đau thương “một bề trên” vì họ cảm thấy mồ côi. Chỉ những nước thông tin bị bưng bít vào giáo dục nhồi sọ từ tấm bé như Bắc Triều Tiên người ta mới khóc lãnh tụ như cha chết mẹ chết, vì họ cảm thấ mồ côi lãnh tụ không khác gì mồ côi cha mẹ. Ở Việt Nam những người khóc vì tướng Giáp khác với Triều Tiên (huy động cả bộ máy chính trị với đầy đủ các công cụ mỵ dân) nhưng cũng có những điểm giống một phần nào đó.
Hình ảnh của thần tượng chẳng qua là những mong muốn kỳ vọng về cuộc sống mà họ chưa thực hiện được, họ mong có những con người như vậy để che trở cho họ, dẫn đường cho họ trong đêm tối . Con đường để đi đến văn minh của những đất nước như thế vẫn còn dài vì người dân vẫn còn có tâm lý trông cậy ở người khác, vẫn mong có những cứu tinh có những anh hùng thay vì tự mình hành động, tự thân khai sáng. Quốc gia chỉ độc lập thực sự khi mọi người dân có tinh thần độc lập, mà tinh thần độc lập trước tiên phải là trông cậy ở chính mình chứ không phải trông cậy nơi người khác. Người ta vẫn mong có người thứ 3, thứ 4 sau chủ tịch Hồ Chí Minh và đại tướng Võ Nguyên Giáp được người dân khóc thương khi ra đi, còn tôi thì lại không hy vọng điều đó xảy ra, xã hội càng văn minh tiến bộ thì người dân càng có khả năng tự giải quyết các vấn đề của mình và của xã hội cộng đồng chứ không chờ đợi ở những cá nhân kiệt xuất đến và đi trong một thời điểm lich sử nhất định rồi ra đi để mọi người khóc thương, vì với tôi cá nhân kiệt xuất là những phần cứng “đắt tiền” khó mua được, chỉ có giải pháp phần mềm mới là giải pháp bền vững cho sự phát triển của xã hội văn minh.
Kết bài cũng muốn nói lời từ biệt với cụ Giáp (tôi gọi theo đúng lễ nghi thứ bậc về tuổi tác trong xã hội trên quan điểm một con người cụ thể không trên quan điểm người quan sát và phân tích). Cụ năm nay đã trên 100 tuổi rồi, theo tục lệ thời xưa các cụ truyền lại thì những người trên trăm tuổi mà mất thì được gọi là “hỷ tang” , gia đình không kèn trống khóc lóc đưa tiên, cũng không chit khăn xô, không đeo tang trắng mà trang hoàng màu đỏ, mọi người đến đám cũng không khóc lóc mà vui vẻ vì người quá cố đã được hưởng tuổi trời, nay về với cõi thần tiên. Tôi không tiếc thương cụ mà vui cho cụ vì đã sống cuộc đời đáng sống mà bao nhiêu người mơ ước. Dù vậy cũng ngả mũ kính trọng cụ như bao vị anh hùng khác của dân tộc. Hôm nay trên các group trên facebook tôi làm Admin đều thay hình ảnh page bằng hình ảnh lá cờ rủ và chân dung đại tướng Võ Nguyên Giáp với comment bên dưới
Nhóm sẽ đổi ảnh wall trong 2 ngày quốc tang đại tướng Võ Nguyên Giáp để tỏ lòng kính trọng với một “người con ưu tú của dân tộc Việt nam” chứ không phải là một “vị thánh của Việt Nam”.

Thành Nguyễn

Sai lầm trong tư duy giáo dục Việt Nam

Gần đây rộ lên thông tin, xét điểm đỗ vào đại học Y khoa Hà Nội mà đến 27.5đ cũng không đỗ (đồng nghĩa với được 9 điểm mỗi môn). Đến vào Harvard cũng chẳng khó dường ý.!
Điều này nói lên sự bất cập trong giáo dục ở ta, khi chỉ chăm chú đào tạo đầu vào mà bỏ quên chất lượng đầu ra. Tạo nên một tâm lý chung cho học sinh, rằng cấp I, cấp II, cấp III thì học cố để đỗ vào đại học thì chơi.! Đó là một tâm lý hết sức hài hước, bởi đúng ra, chúng ta phải làm ngược lại, cấp I, cấp II, cấp III thì “chơi” và lên đại học mới cần thực sự học, thực sự nghiên cứu.! (lưu ý, từ chơi mà tác giả ghi trong nháy nháy không có nghĩa là bỏ không học, mà là học nhàn như chơi, vừa học vừa chơi…!!)
Thực tiễn giáo dục ở ta không chỉ bóp nghẹt tư duy độc lập của trẻ, mà còn phá tan tuổi thơ của chúng, bằng những lớp học thêm và chương trình học nặng như đá tảng, đã thế lại còn mang màu sắc XHCN, rõ ràng….việc học phổ thông và những cấp dưới hơn ở Việt Nam không mấy hay ho, nếu không muốn nói là khủng khiếp.!
Vs những chương trình học rất nặng, để chạy đua vào các trường đại học top đầu, đứa trẻ như những con gà, ở mọi vấn đề trừ việc học.! Chúng chỉ biết học, vì mọi thời gian đều dành cho việc học, mà chúng không biết đến kỹ năng sống, kỹ năng ứng xử, kỹ năng sống sót trong một vài trường hợp nguy hiểm, hay những điều rất thú vị về xã hội, chính trị, khoa học, âm nhạc…..những điều nằm ngoài sách giáo khoa, đương nhiên rồi.
Chúng dường như không còn thời gian để bộc lộ năng khiếu nghệ thuật. Nhiều người đã lớn lên mà quên mất, mình có một năng khiếu nghệ thuật.!
Chúng ta bị một nền giáo dục áp đặt tư duy ở độ tuổi dưới 18. Bốn năm sau đó, khi đến 22t…..chúng ta trượt dài trong những cuộc chơi vô bổ mà quên trang bị kiến thức cần thiết để bước vào cuộc đời, và không biết, mình thực sự cần gì cho mãi đến tận những năm 30t hay khi đã lập gia đình….! Chúng ta có một công việc vs thu nhập ổn định, nhưng thui chột tư duy độc lập, thiếu kỹ năng sống, kỹ năng ứng xử, đến khi chúng ta có con, và nó lại tiếp nối chúng ta chịu đựng một nền giáo dục tra tấn khủng khiếp về thần kinh.
Đây là một kết cục không mấy hay, khi loài người đã bước sang thế kỉ 21.

*Featured image: Paul Kuczynski

Vương Thị Hân Hoan

30 điều không nên tiếp tục làm với bản thân

“Không ai có thể quay ngược lại thời gian để bắt đầu lại từ đầu, nhưng bất kỳ ai cũng có thể bắt đầu từ ngày hôm nay và tạo ra một kết thúc mới”.

1. Đừng mất thời gian với những đối tượng sai lầm.
Cuộc sống quá ngắn ngủi, bạn không nên dành thời gian với những người chỉ biết hút cạn nguồn hạnh phúc của mình. Nếu ai đó muốn bạn có mặt trong cuộc sống của họ, họ sẽ tự dành ra chỗ cho bạn. Bạn không phải đấu tranh để giành giật lấy một vị trí nào cả.
Đừng bao giờ ép mình vào mối quan hệ với những người coi thường giá trị của bạn. Và hãy nhớ, những người bạn thật sự của bạn không phải là những người ở bên cạnh bạn khi bạn thành công, mà là những người ở bên cạnh bạn khi bạn gặp khó khăn.
2. Đừng chạy trốn các rắc rối của mình.

Hãy đối diện với chúng. Đây không phải là việc dễ dàng. Không ai có khả năng xử lý hoàn hảo mọi vấn đề họ gặp phải. Chúng ta cũngkhông thể ngay lập tức mà giải quyết trọn vẹn một khó khăn. Chúng ta không sinh ra để làm như vậy. Trên thực tế, chúng ta sinh ra để thất vọng, buồn chán, đau khổ, và vấp ngã. Bởi vì đó là toàn bộ mục đích của cuộc sống – đối mặt với vấn đề, học hỏi, thích nghi, và xử lý chúng. Chính điều này đã rèn luyện chúng ta trở thành con người như chúng ta hiện nay.
3. Đừng nói dối bản thân mình.
Bạn có thể nói dối người khác, nhưng bạn không thể nói dối chính bản thân mình. Cuộc sống của chúng ta chỉ tiến bộ khi chúng ta nắm bắt các cơ hội; và cơ hội đầu tiên và cũng là khó khăn nhất mà chúng ta có thể nắm bắt lấy là trung thực với chính mình.
4. Đừng gác lại các nhu cầu của bản thân.
Điều đau đớn nhất là vì yêu người khác quá mà đánh mất bản thân mình, và quên mất rằng mình cũng là người đặc biệt. Vâng, hãy giúp đỡ người khác; nhưng bạn cũng phải giúp đỡ chính mình nữa chứ. Nếu có giây phút nào dành cho bạn để bạn theo đuổi đam mê và làm điều gì đó quan trọng với mình, thì giây phút đó chính là ngay lúc này đây.
5. Đừng cố gắng làm người khác.

Một trong những thách thức lớn nhất trong cuộc sống là làm chính mình trong một thế giới cứ chực biến bạn thành người giống như mọi người khác. Lúc nào cũng sẽ có người xinh đẹp hơn bạn, thông minh hơn bạn, trẻ trung hơn bạn, nhưng họ sẽ không bao giờ là bạn cả. Đừng thay đổi để mong người khác thích mình. Hãy là chính mình, và sẽ có người yêu con người thật của bạn.
6. Đừng bận tâm với quá khứ.
Bạn không thể bắt đầu một chương mới trong cuộc đời nếu cứ đọc đi đọc lại chương cũ.
7. Đừng sợ mắc sai lầm.
Làm việc gì đó rồi mắc sai lầm còn hiệu quả gấp 10 lần so với không làm gì cả. Mỗi thành công đều có một vệt dài những thất bại đằng sau nó, và mỗi thất bại đều dẫn đường tới thành công. Suy cho cùng, bạn sẽ hối hận về những điều mình KHÔNG làm nhiều hơn là về những điều mình đã làm.
8. Đừng trách móc bản thân vì những sai lầm đã qua
Có thể chúng ta yêu nhầm người và đau khổ về những điều không xứng đáng, nhưng dù mọi việc có tồi tệ tới mức nào, thì cũng có một điều chắc chắn: sai lầm giúp chúng ta tìm được đúng người, đúng thứ phù hợp với chúng ta. Chúng ta ai cũng có lúc mắc sai lầm, ai cũng có khó khăn, và thậm chí tiếc nuối về những việc trong quá khứ. Nhưng bạn không phải là sai lầm của mình, bạn không phải là khó khăn của mình, và ngay lúc này đây, bạn có trong tay sức mạnh để xây dựng nên hiện tại và tương lai của chính mình. Mỗi một điều từng xảy ra trong cuộc sống của bạn đều góp phần chuẩn bị cho bạn đón nhận một khoảnh khắc mới chưa đến.
9. Đừng cố công mua hạnh phúc.
Nhiều thứ chúng ta mong mỏi có được có giá đắt. Nhưng sự thật là, những gì thực sự khiến chúng ta hài lòng lại hoàn toàn miễn phí – đó là tình yêu, là tiếng cười, và là những giây phút miệt mài theo đuổi đam mê của mình.
10. Đừng tìm kiếm hạnh phúc ở người khác.
Nếu bạn không cảm thấy hạnh phúc với chính con người bên trong của mình, thì bạn sẽ chẳng thể nào có được hạnh phúc lâu dài với bất kỳ người nào khác. Bạn phải tạo ra sự ổn định trong cuộc sống của mình trước rồi mới nghĩ tới chuyện chia sẻ cuộc sống đó với người khác được.
11. Đừng lười nhác.

Đừng nghĩ ngợi quá nhiều, bởi có thể bạn sẽ tạo ra một rắc rối không đáng có. Hãy đánh giá tình hình và đưa ra hành động dứt khoát. Bạn không thể thay đổi điều mà mình không muốn đối mặt. Tiến bộ bao hàm rủi ro. Chấm hết! Bạn không thể đứng một chỗ mà hy vọng mình sẽ tới được đích.
12. Đừng nghĩ rằng mình chưa sẵn sàng.
Khi một cơ hội xuất hiện, không có ai cảm thấy mình đã sẵn sàng 100% để đón nhận nó. Bởi vì phần lớn những cơ hội lớn lao trong cuộc đời đều đòi hỏi chúng ta phải phát triển vượt quá “vùng thoải mái” của mình – điều này có nghĩa là ban đầu, chúng ta sẽ không cảm thấy hoàn toàn thoải mái.
13. Đừng tham gia vào các mối quan hệ vì những lý do sai lầm.
Cần phải lựa chọn các mối quan hệ một cách khôn ngoan. Ở một mình còn tốt hơn là giao tiếp với người xấu. Bạn không cần phải vội vàng. Điều gì phải đến, sẽ đến – và nó sẽ đến đúng lúc, với đúng người, và vì lý do tốt đẹp nhất. Hãy yêu khi bạn đã sẵn sàng, chứ đừng yêu khi bạn cảm thấy cô đơn.
14. Đừng từ chối những mối quan hệ mới chỉ bởi vì các mối quan hệ cũ không đem lại kết quả tốt đẹp.
Trong cuộc sống, rồi bạn sẽ nhận ra rằng mỗi người bạn gặp đều có ý nghĩa riêng cho bản thân bạn. Một số người sẽ thử thách bạn, một số người sẽ lợi dụng bạn, và một số khác sẽ dạy dỗ bạn. Nhưng điều quan trọng nhất là, một số người sẽ giúp bạn thể hiện được khía cạnh tốt đẹp nhất của mình.
15. Đừng cố cạnh tranh với tất cả mọi người
Đừng lo lắng khi thấy người khác giỏi hơn mình. Hãy tập trung vào việc “phá kỷ lục” của chính mình mỗi ngày. Thành công chỉ là một cuộc chiến giữa BẠN và BẢN THÂN BẠN mà thôi.
16. Đừng ghen tị với người khác.
Ghen tị là hành động đếm các “điểm cộng” của người khác thay vì đếm các “điểm cộng” của mình. Hãy tự hỏi bản thân mình câu này: “Mình có điểm gì mà ai cũng mong có?”
17. Đừng than vãn và tự thương hại bản thân.
Các khó khăn xuất hiện trong cuộc sốngđều có lý do riêng của chúng – nhằm hướng bạn theo một cung đường phù hợp cho bạn. Có thể khi khó khăn xuất hiện, bạn sẽ không nhận thấy hay không hiểu được điều đó, và có thể đó là một trải nghiệm khó khăn.
Nhưng bạn hãy thử nghĩ về những khó khăn mình đã trải qua trong quá khứ mà xem. Bạn sẽ thấy rằng, cuối cùng, chúng đã hướng bạn tới một địa điểm tốt hơn, trở thành một con người tốt hơn, có tâm trạng hay hoàn cảnh tích cực hơn. Vì thế, hãy cười lên! Hãy cho mọi người thấy rằng bạn của ngày hôm nay mạnh mẽ gấp nhiều lần so với bạn của ngày hôm qua – và bạn sẽ là như thế.
18. Đừng giữ mãi những hằn học
Đừng sống với niềm oán ghét trong tim. Bạn sẽ khiến mình đau khổ hơn so với những gì mà người mà bạn căm ghét có thể làm với bạn. Tha thứ không phải là nói: “Những gì anh đã làm với tôi là chấp nhận được”, mà là: “Tôi sẽ không để hạnh phúc của mình bị hủy hoại vĩnh viễn bởi những gì anh đã làm với tôi”. Tha thứ là câu trả lời… hãy buông ra đi, hãy tìm kiếm sự thanh thản trong tâm hồn, hãy giải phóng bản thân bạn! Và hãy nhớ, tha thứ không chỉ vì người khác, mà còn vì chính bạn nữa đấy. Hãy tha thứ cho bản thân mình, hãy tiếp tục cuộc sống, và cố gắng làm tốt hơn trong tương lai.
19. Đừng để người khác kéo bạn xuống vị trí ngang bằng với họ
Đừng hạ thấp các tiêu chuẩn của mình để thích nghi với những người không chịu nâng cao các tiêu chuẩn của họ.
20. Đừng lãng phí thời gian giải thích bản thân cho người khác.
Bạn bè bạn sẽ không cần bạn phải giải thích gì cả, còn với kẻ thù, thì dù bạn cógiải thích bao nhiêu họ cũng chẳng tin đâu. Hãy cứ làm những gì mà thâm tâm bạn biết là đúng.
21. Đừng miệt mài làm đi làm lại một việc mà không có “khoảng ngừng”
Thời điểm phù hợp để bạn hít một hơi thật sâu là khi bạn không có thời gian cho việc đó. Nếu bạn tiếp tục làm những gì mình đang làm, thì bạn sẽ tiếp tục nhận được những gì mà bạn đang nhận được. Đôi khi bạn cần phải tạo ra cho mình một khoảng cách để có thể nhìn nhận sự việc một cách rõ ràng.
22. Đừng bỏ qua điều kỳ diệu của những khoảnh khắc nhỏ nhoi

Hãy tận hưởng những điều nhỏ nhặt, bởi vì biết đâu một ngày nào đó, bạn sẽ ngoảnh nhìn lại để rồi nhận ra rằng chúng là những điều lớn lao. Phần tốt đẹp nhất trong cuộc sống của bạn sẽ là những khoảnh khắc nhỏ bé không tên khi bạn dành thời gian mỉm cười với ai đó quan trọng đối với bạn.
23. Đừng cố làm mọi thứ trở nên hoàn hảo
Thế giới thực không vinh danh những người cầu toàn; nó sẽ trao phần thưởng cho những người hoàn thành công việc.
24. Đừng đi theo con đường ít bị cản trở nhất
Cuộc sống không dễ dàng, nhất là khi bạn lên kế hoạch đạt được điều gì đó có giá trị. Đừng chọn con đường đi dễ dàng. Hãy làm điều gì đó phi thường.
25. Đừng hành động như thể mọi việc đều tốt đẹp trong khi thực tế không phải như vậy
Suy sụp một lát cũng không sao. Bạn không nhất thiết lúc nào cũng phải tỏ ra mạnh mẽ, và cũng không cần phải liên tục chứng minh rằng mọi việc đều diễn ra tốt đẹp. Bạn cũng không nên lo lắng về chuyện người khác đang nghĩ gì– hãy khóc nếu bạn cần khóc – điều đó cũng tốt cho sức khỏe của bạn mà. Càng khóc sớm, bạn càng sớm có khả năng mỉm cười trở lại.
26. Đừng đổ lỗi cho người khác về các rắc rối của bạn
Khả năng thực hiện được ước mơ của bạn tỉ lệ thuận với khả năng bạn tự nhận trách nhiệm cho cuộc sống của mình. Khi trách cứ người khác vì nhữnggì bạn đang trải qua, nghĩa là bạn đang chối bỏ trách nhiệm – bạn đang trao cho người khác quyền kiểm soát phần cuộc sống đó của mình.
27. Đừng cố gắng làm vừa lòng tất cả mọi người
Đó là điều không thể xảy ra, và nếu bạn cứ cố công làm như vậy, bạn sẽ kiệt sứcmất thôi. Nhưng làm cho một người mỉm cười cũng có thể thay đổi cả thế giới. Có thể không phải là toàn bộ thế giới, mà chỉ là thế giới của riêng người đó thôi. Vì thế, hãy thu hẹp sự tập trung của mình lại.
28. Đừng lo lắng quá nhiều.

Lo lắng sẽ không giúp giải thoát các gánh nặng của ngày mai, nhưng nó sẽ tước bỏ đi niềm vui của ngày hôm nay. Một cách để bạn có thể kiểm tra xem cónên mất công suy nghĩ về điều gì đó hay không là tự đặt ra cho mình câu hỏi này: “Điều này có quan trọng gì nữa không trong một năm tiếp theo? Ba năm tiếp theo? Năm năm tiếp theo?”. Nếu câu trả lời là không, thì nó không đáng để bạn bận tâm đâu.
29. Đừng tập trung vào những gì bạn không mong muốn xảy ra
Hãy tập trung vào những gì bạn thực sự muốn xảy ra. Suy nghĩ tích cực là “tiền đồn” cho mọi thành công vĩ đại. Nếu mỗi sáng bạn thức dậy với tâm niệm rằng ngày hôm nay sẽ có điều tuyệt vời xảy ra trong cuộc sống của mình, và bạn để tâm chú ý, thì rồi thường là bạn sẽ nhận thấy rằng niềm tin của mình là đúng.
30. Đừng là người vô ơn.
Dù bạn đang ở hoàn cảnh tốt đẹp hay tồi tệ, hãy thức dậy mỗi ngày với niềm biết ơn cuộc sống của mình. Ở nơi nào đó, người khác đang đấu tranh trong tuyệt vọng để giành giật lấy cuộc sống của họ. Thay vì nghĩ về những gì bạn không có, hãy nghĩ về những gì bạn đang có mà người khác không có.

CHIẾC LÁ CUỐI CÙNG ~O.Henry~

Trong một quận nhỏ phia đông Washington, các con đường chạy ngoằn nghoèo một cách điên dại, cắt quãng thành những dải nhỏ gọi là "vùng". Những "vùng" này lọt thỏm trong những góc và đường cong lạ kì. Một con đương cắt ngang với chính nó một, hai lần. Một hoạ sĩ đã có lần khám phá là con đường có thể có giá. Ví dụ như khi một nhân viên thu ngân cầm hoá đơn của mầu vẽ, giấy và vải, sau khi đi dọc theo đường này bỗng thấy mình đã đi vòng lại chỗ cũ mà không hề thu được một xu nào cả!
     Thế nên đám hoạ sĩ chẳng bao lâu đã kéo đến phường Greenwich, săn lùng phòng cho thuê có cửa sổ thông ra hướng bắc, góc mái kiểu thế kỷ 18, gác lửng kiểu Hà Lan, và giá thuê lại rẻ. Sau đấy họ mang vào vài lọ hợp kim thiếc, một hai cái chảo nấu ăn dã chiến, và thế là một "quần cư" thành hình.
     Hai cô Sue và Johnsy cùng thuê chung một căn phòng đơn giản ở tầng trên cùng của một toà nhà ba tầng lụp xụp. "Johnsy" thực ra là tên thân mật của California. Họ đã gặp nhau tại một hiệu ăn trên đường Số Tám, và khám phá ra là họ có những sở thích tương đồng về nghệ thuật, rau diếp xoắn trộn dấm, và thời trang với tay áo giám mục. Thế là họ cùng thuê chung một căn phòng.
     Đấy là vào Tháng 5. Vào tháng 11, có một kẻ ngoại nhập mang theo giá lạnh nhưng vô hình, mà các bác sĩ gọi là Viêm Phổi, rình rập trong "quần cư", móng vuốt giá băng quệt vào đây đó. Tên giặc đã ngang nhiên hoành hành khu phía đông, hạ gục nhiều nạn nhân, nhưng hắn chỉ mới đặt chân chầm chậm qua các lối ngõ như bàn cờ của mấy "vùng" nhỏ hẹp phủ đầy rêu.
     Bạn sẽ không xem Thần Viêm Phổi như một quân tử già đầy hào hiệp. Người con gái nhỏ vốn đã mất máu vì những trận gió ở Califỏnia thì lẽ ra không đáng cho một kẻ bất tài già nua bận tâm đến. Nhưng hắn đã tấn công Johnsy. Thế là cô nằm bẹp, không mấy cử động, trên chiếc giường sắt, xuyên qua khung cửa sổ kiểu Hà Lan nhìn ra bức tường trơ trụi của căn nhà gạch kế bên.
     Một buổi sáng, vị bác sĩ đầy bận rộn mời Sue ra hành lang. Ông đang vẩy cái nhiệt kế thăm bệnh để mực thuỷ ngân trong đó hạ xuống.
     - Cơ may khởi bệnh của cô ấy áng chừng chỉ một phần mười. Và cơ may này là tuỳ vào việc cô ấy có ý chí muốn sống hay không. Với cách con bệnh chỉ ngóng chờ công ty mai táng đến thì sách thuốc nào cũng vô dụng. Cô bạn nhỏ của cô đã bị ám ảnh là cô ấy sẽ không qua khỏi. Cô ấy có ý định gì không?
     - Chị ấy... chị ấy muốn có ngày nào đó vẽ tranh phong cảnh vịnh Naples.
     - Vẽ tranh à? Thật là điên rồ! Cô ấy có bận tâm nặng nề về việc gì không, chẳng hạn về một người đàn ông nào đó?
     Cô Sue khịt mũi:
     - Một người đàn ông à? Một người đàn ông thì có thể... mà không, bác sĩ ạ, không có chuyện như thế.
     Vị bác sĩ nói:
     - Thế thì là do cô ấy quá yếu rồi. Tôi sẽ cố làm mọi cách mà khoa học cho phép. Nhưng mỗi khi con bệnh của tôi bắt đầu nhẩm tính số lượng xe trong chuyến đưa đám của họ thì xem như hiệu lực của thuốc men chỉ còn một nửa. Nếu cô có cách khiến cho cô ấy hỏi han cô về thời trang mua đông thì tôi có thể đoán chắc cơ may là một phần năm, thay vì là một phần mười.
     Sau khi vị bác sĩ đi khỏi, Sue đi vào phòng vẽ và khóc cho đến khi cái khăn giấy Nhật tơi tả thành bột giấy. Rồi cô đường bệ đi vào phòng của Johnsy với cái giá vẽ, miệng huýt sáo một điệu dân ca Mỹ rộn ràng.
     Johnsy vẫn nằm bẹp, xem chừng không động đậy chút nào dưới tấm vải giường, mặt hướng về cái cửa sổ. Sue ngưng huýt sáo, nghĩ là bạn mình đang ngủ. Cô sắp xếp giá vẽ và bắt đầu dùng viết và mực để vẽ hình minh hoạ cho một truyện để đăng trong một tạp chí. Trong khi các hoạ sĩ trẻ tuổi phải dọn đường cho Hội Hoạ bằng cách vẽ tranh cho truyện ấy để dọn đường cho Văn Chương. Khi Sue đang phác hoạ cái quần bảnh bao và gọng kinh một tròng của một anh hùng (một tay cao bồi bang Idaho), cô nghe một tiếng nho nhỏ, lặp lại vài lần.
     Cô đi vội đến bên mép giường. Johnsy đang mở mắt, nhìn ra cửa sổ, và đang đếm, đếm ngược: "mười hai", và ít lâu sau: "mười một", và sau đấy "mười", rồi "chín", rồi "tám" và "bảy" gần như liền nhau. Sue nhìn chăm chú bên ngoài cửa sổ. Có gì ở ngoài đấy đâu mà đếm? Chỉ có một khoảng sân trống buồn nản, và bức tường trơ trụi của một căn nhà gạch xa hơn chừng mười thước. Một dây thường xuân thật già cỗi, gốc vặn vẹo mục nát, leo đến giữa bức tường gạch. Ngọn gió thu lạnh đã làm rơi rụng đám lá, phơi bầy các nhánh gần như trơ trụi bám vào mấy mảng gạch vụn vỡ. Sue hỏi?
     - Cái gì vậy hở bồ?
     Johnsy nói, gần như thì thầm:
     - Sáu. Bây giờ rơi nhanh quá. Ba ngày trước còn gần cả trăm, đếm muốn nhức đầu. Nhưng giờ thì dễ rồi. Thêm chiếc nữa. Giờ chỉ còn lại năm.
     - Năm cái gì, noi cho Sue của bồ nghe nào!
     - Năm chiếc lá. Trên cây thường Xuân. Khi chiếc lá cuối cùng rụng thì mình cũng sẽ ra đi. Minh đã biết như thế ba ngày nay rồi. Bác sĩ không nói cho bạn biết à.
     Sue càu nhàu, với giọng khinh miệt cao quý.
     - Ô hay! Minh chưa bao giờ nghe có chuyện điên khùng như vậy. Mấy cái lá thường Xuân thì có liên hệ gì đến việc bồ khỏi bệnh đâu nào? Và bồ vẫn thích cái cây này, cô nàng hư đốn ơi! Đừng có ngốc nghếch. Sáng nay ông bác sĩ nới với mình là cơ may của bồ khỏi bệnh hẳn... xem ông ấy nói gì nào... ông ấy nói cơ may chính xácd là mười trong một! Đấy cũng bằng với cơ may chúng mình có ơ New York để đáp tầu điện hay đi qua một toà nhà mới. Bây giờ ăn một tí cháo, rồi mua ít tượu vang poóc- tô cho cô bé đang bệnh, và thịt lợn cho chính tác giả ăn. Johnsy vẫn dán mắt ra ngoài cửa sổ:
     - Không cần phải mua rượu vang. Thêm một chiếc nữa. Không, mình không muốn ăn cháo. Thế là còn có bốn. Mình muốn xem chiếc lá cuối cùng trước khi trời tối. Khi ấy mình cũng sẽ ra đi.
     Sue nghiêng mình trên cô:
     - Johnsy ơi, bồ có thể hứa nhắm mắt lại và không nhìn ra ngoài cửa sổ khi mình làm việc được không? Ngày mai mình phải đi giao mấy bức vẽ. Minh cần ánh sáng, nếu không mình phải kéo rèm xuống.
     Johnsy hỏi, giọng lạnh tanh:
     - Bạn có thể vẽ trong phòng kia được không?
     - Mình muốn ở kề bên bồ. Hơn nữa, mình không muốn bồ cứ nhìn mãi mấy chiếc lá thường Xuân vô duyên đó.
     - Cho mình biết khi nào bạn làm xong, vì mình muốn xem chiếc lá cuối cùng rụng xuống. Mình chán chờ đợi rồi.
     Mình chán suy nghĩ. Mình muốn buông xuôi tất cả, và thả người trôi xuống, xuống nữa, như là một trong mấy chiếc lá mệt mỏi kia.
     Johnsy nhắm mắt lại, mặt tái nhợt, năm yên như la một cái tượng bị sập đổ. - Ráng ngủ đi. Mình muốn kêu ông Behrman lên để ngồi mẫu cho mình vẽ một ông thợ mỏ già cô độc. Mình chỉ đi một phút. Đừng cựa quậy cho đến khi mình trở lại.
     Ông già Behrman là một hoạ sĩ sống ở tầng trệt bên dưới phòng của họ. Ông đã quá sáu mươi, và có một chòm râu rậm như ông Moses hiện thân trên bức điêu khắc của Michael Angelo. Behrman là cả một sự thất bại trong nghệ thuật. Trong bốn mươi năm ông vung vẩy chiếc cọ mà không hề chạm gần đến vạt áo của Người Tình. Ông luôn luôn muốn vẽ nên một kiệt tác, nhưng chưa bao giờ bắt đầu. Trong vài năm nay ông không vẽ được gì ngoại trừ thỉnh thoảng ít nét quấy quá cho giới thương mại và quảng cáo. Ông kiếm tiền chút đỉnh bằng việc ngồi làm mẫu cho các hoạ sĩ trẻ trong quần cư khi họ không muốn trả theo giá của người mẫu chuyên nghiệp. Ông uống rượu gin lu bù, và vẫn nói đến kiệt tác sắp đến của ông. Còn lại thì Behrnam là một ông già nhỏ thó nhưng dữ tợn, hay chửi như té tát người nào tỏ ra yếu đuối, và xem mình như là con chó giữ nhà để bảo vệ cho hai hoạ sĩ trẻ sống ở tấng trên.
     Sue tìm gặp behrman khi ông nồng nặc mùi rượu dâu trong căn phòng nhỏ tối tù mù. Trong một góc là cái giá vẽ với khung vải trống trơn, suốtt hai mươi lăm năm vẫn chờ đợi đường nét đầu tiên của một kiệt tác. Cô nói cho ông nghe về chuyện hão huyền của Johnsy, về việc cô nàng quả thật nhẹ tênh và mỏng manh như một chiếc lá - sẽ trôi đi khi sự bám víu của cô vào trần thế vốn đã yếu sẽ yếu thêm.
     Ông già Behrman, với cặp mắt đỏ sòng sọc, lớn tiếng kinh thường và chế diễu cho những điều tưởng tượng ngốc nghếch:
     - Khốn khổ! ở đời sao lại có người ngu xuẩn muốn chết vì mấy cái lá rụng từ một dây leo vô duyên như vậy? Tao chưa bao giờ nghe có chuyện này. Không tao sẽ không ngòi làm mẫu cho một đứa ẩn cưa ngu ngốc như mày. Tại sao mày lại để ý tưởng khùng điên đấy đi vào đầu của nó? Ôi dào, cái con nhỏ Johnsy khốn khổ!
     - Chị ấy đang yếu lắm, và cơn sốt làm cho đầu óc chị ấy trở nên bệnh hoạn đầy những mơ tưởng kỳ quái. Được rồi, nếu ông không muốn ngồi làm mẫu cho tôi cũng được. Nhưng tôi nghĩ ông là một ông già xấu tính – già vô tích sự.
     Ông Behrman tru tréo lên:
     - Mày đúng là đàn bà! Ai bảo tao không muốn ngồi làm mẫu? Đi lên đi. Tao sẽ đến. Cả nửa giờ đồng hồ rồi tao đã nói là tao sẵn sàng ngồi. Trời ơi! Đây không phải là chỗ cô Johnsy có thể năm bẹp dưỡng bệnh được. Một ngày nào đấy tao sẽ vẽ nên một kiệt tác, và bọn mình sẽ rời đi nơi khác. Trời ơi! Đúng là phải như thế.
     Johnst đang ngủ khi họ lên. Sue buông cái rèm cửa xuống, ra dấu bảo Behrman đi vào phòng kia. Trong đấy, xuyên qua khung cửa sổ họ nhìn dây thường
     Xuân với nỗi lo sợ. Rồi họ nhìn nhau một lúc, không nói lời nào. Một cơn mưa giá lạnh đang ập xuống dai dẳng, pha cùng với tuyết. Trong chiếc áo xanh cũ kỹ, Behrman ngồi làm mẫu, giả làm một thợ mỏ ẩn cư, ngồi trên một cái ấm lật ngược giả làm một tảng đá.
     Khi Sue thức giấc vào buổi sáng sau giấc ngủ kéo dài một giờ, cô thấy Johnsy đang vô hòn nhìn cái rèm màu sậm đã buông xuống. Johnsy thì thào:
     - Kéo rèm lên. Mình muốn nhìn.
     Sue mệt mỏi làm theo bạn.
     - Nhưng xem kìa! Sau trận mưa vùi dập và những cơn gió xoáy dữ tợn suốt một đêm dài, vẫn còn một chiếc lá thường Xuân dựa trên bức tường gạch. Đấy là chiếc lá cuối cùng. Vẫn còn có mầu xanh thẫm gần cuống, nhưng với phần rìa te tua pha mầu vàng của sự tàn tạ, chiếc lá vẫn dũng cảm bám vào cái cành cao dăm bảy mét cách mặt đất.
     Johnsy nói: - Đấy là chiếc lá cuối cùng. Mình nghĩ chắc chắn nó đã rụng đêm qua. Mình nghe tiếng gió. Nó sẽ rụng hôm nay, và mình sẽ chết cùng lúc với nó.
     Sue nghiêng khuôn mặt tóp của cô kề cận cái gối:
     - Cưng ơi là cưng! Nếu cưng không nghĩ đến chính bản thân cưng thì nên nghĩ đến mình đây. Mình sẽ làm được gì chứ?
     Nhưng Johnsy không trả lời. Nỗi cô đơn cùng cực nhất trên thế gian là một linh hồn chuẩn bị tiếp tục cuộc hành trình bí ẩn, xa thẳm. Điều mộng tưởng dường như đã ảm ảnh cô mạnh mẽ hơn khi những dây nối buộc cô với tình bạn và với trần thế đã bị lơi lỏng.
     Ngày dần trôi, và dù qua khoảng không xám xịt, họ vẫn thấy chiếc lá đơn độc bảm vào cuống của nó, dựa vào bức tường. Và rồi, khi màn đêm buông xuống, gió bắc lại thổi, trong khi mưa vẫn đập vào các cửa sổ, chảy ồng ộc xuống theo rìa mái nhà kiểu Hà Lan.
     Khi đã có đủ ánh sáng buổi tinh sương, Johnsy, con người vô cảm, lại ra lệnh kéo cái rèm xuống. Chiếc lá thường Xuôn vẫn còn đấy.
     Johnsy nằm một hồi lâu nhìn nó. Và rồi cô gọi Sue, đang quậy nồi cháo ga trên cái bếp ga. Cô nói:
     - Minh là đứa hư, Sue à. Có cái gì đó đã khiến chiếc lá vẫn ở đấy để cho thấy mình quả là độc ác. Muốn chết là một cái tội. Bây giờ bồ có thể mang cho mình chút cháo, và ít sữa pha chút rượu vang póc- tô, và... không, mang trước cho mình cái gương soi cầm tay, rồi chèn ít cái gối quanh mình, rồi mình sẽ ngồi lên để xem bồ nấu nướng. Một giờ sau, cô nói:
     - Sue à, một ngày nào đấy mình sẽ vẽ cảnh vịnh Naples. Ông bác sĩ đến vào buổi xế chiều, và khi ông trở ra Sue có cớ để đi ra ngoài hành lanh. Ông nắm lấy bàn tay gầy, run rẩy của Sue đặt trong tay ông.
     - Cơ may ngang bằng. Với công chăm sóc tận tuỵ của cô, cô sẽ thắng. Và giờ tôi phải đến thăm một ca khác ở tầng dưới. Người bệnh là Behrman “ tôi nghĩ chừng đâu là một hoạ sĩ. Cũng viêm phổi. Ông ta già cả, yếu đuối, cơn bệnh lại là cấp tính. Không có hi vọng gì, nhưng tôi sẽ đưa ông đến bệnh viện để được thoải mái hơn. Ngày kế, ông bác sĩ bảo Sue:
     - Cô ấy qua khỏi cơn nguy rồi. Cô đã thắng. Bây giờ chỉ cần dinh dưỡng và chăm sóc, chỉ có thế thôi. Buổi chiều ấy, khi Johsy đang đan một cái khăn quàng len mầu lam thật đậm và xem vẻ rất vô dụng, Sue đến bên giường cô, đặt cánh tay quanh cô và cũng quanh mấy cái gối.
     - Mình có chuyện này nói cho bồ biết, cái con chuột trắng ơi. Ông Behrman qua đời hôm nay ở bệnh viện vì chứng viêm phổi. Ông ấy nhuốm bệnh chỉ trong có hai ngày. Người gác dan tìm thấy ông sáng ngày đầu tiên trong căn phòng tầng dưới, thất thủ với cân đau đớn. Đôi giầy và quần áo ông ấy bị ướt cả, lạnh như nước đá. Họ không thể hiểu nổi ông đã đi đâu trong một đêm kinh hoàng như thế. Và rồi họ tìm thấy cái đèn bão, vẫn cháy, và một cái thang đã bị rời khỏi nơi cất giữ, vài cây cọ tơi tả, và nghiên mầu mới ít mầu xanh và vàng, bồ nhìn ra ngoài cửa sổ xem, nhìn chiếc lá thường Xuân cuối cùng trên bức tường đấy. Bồ có đặt nghi vấn tại sao nó không bao giờ bay lất phất khi có gió thổi không? Cưng ơi, đó là kiệt tác của ông Behrman đấy - ông đã vẽ nó đúng vào đêm chiếc lá cuối cùng rơi rụng. 
 

9 VIỆC ĐỪNG BAO GIỜ LÀM

Đừng bao giờ bỏ qua cơ hội nói một từ dịu dàng, tử tế…
Không bao giờ. Đây là một từ vừa mang nghĩa tiêu cực lẫn tích cực. Có một số việc bạn đừng bao giờ thử đến, nhưng… 9 việc dưới đây thì khác:
1. Đừng bao giờ ngừng việc tìm thú vui, niềm vui trong cuộc sống:
Niềm vui ở đây không cần thiết quá phức tạp hay cầu kỳ. Có được niềm vui không cần thiết bạn phải tiêu tiền và cũng không cần tốn nhiều thời gian cho nó. Niềm vui có được từ những điều nhỏ nhặt nhất và ở xung quanh chúng ta. Niềm vui sẽ giúp bạn tươi tắn hơn, làm việc hiệu quả hơn.
2. Đừng bao giờ đối xử với bạn tốt hơn với gia đình:
Đa số chúng ta cho rằng: giả dụ như mình có điều gì đó xấu, khó nghe hay cư xử kém với những thành viên trong gia đình thì vẫn không sao, do họ sẽ dễ dàng tha thứ và bỏ qua vì họ có sẵn tình thương yêu, ràng buộc và máu mủ. Điều này là không chấp nhận được, vì tại sao bạn lại cố khéo léo dùng lời lẽ tế nhị, văn minh với bạn bè, khách hàng đồng nghiệp… lại thô lỗ với người trong gia đình? Bất kỳ ai cũng bị tổn thương tình cảm như nhau và hãy nhớ rằng bạn sống đời với gia đình mình nhiều hơn với bạn bè.
3. Đừng bao giờ tỏ ra mình là một “người biết tất cả”:
Thật khó chịu và phiền hà khi giao tiếp và làm việc với người lúc nào cũng cho là mình đúng hay biết tất cả. Không thể nào làm việc được với một người họ nghĩ mình luôn luôn đúng và vì thế dù bạn giỏi giang và tường tận sự việc tới đâu cũng phải biết lắng nghe từ người khác và trao đổi hai chiều.
4. Đừng bao giờ bỏ qua cơ hội nói một từ dịu dàng, tử tế:
Bạn cảm thấy thế nào khi nhận được những lời nói, từ ngữ dịu dàng dễ nghe và nghĩ rằng người khác cũng mong điều đó ở bạn. Hãy bắt đầu bằng những từ dịu dàng nhất như “cảm ơn, xin lỗi”…
5. Đừng bao giờ ngừng học hỏi:
Tiếp tục học hỏi, trau dồi tìm kiếm những nguồn thông tin mới, kỹ năng hiện đại, là điều quan trọng. Bạn sẽ cảm thấy mình giá trị hơn, có ích lợi hơn trong cuộc sống. Học hỏi không có nghĩa là bạn cần đăng ký một khóa học mà là học hỏi, góp nhặt những kiến thức mới từ khắp mọi nơi, có thể từ sách báo, các nguồn thông tin, bạn bè, các buổi thảo luận, các cuộc hội thảo…
6. Đừng bao giờ quên chăm sóc cho chính mình:
“Đừng bao giờ quên đeo mặt nạ khí ôxy cho bạn trước tiên” là câu nhắc nhở thường xuyên trên các chuyến bay hãy giúp chính mình được an toàn. Vừa nghe qua có thể thật ích kỷ, nhưng bạn hãy nghĩ xem làm thế nào mà bạn có thể làm một người vợ tốt, một người mẹ hiền chăm sóc chồng con chu đáo nếu bạn không có đủ sức khỏe lo cho chính mình.
7. Đừng bao giờ than phiền chồng/vợ bạn trước mặt mẹ chồng/vợ bạn:
Đây là một điều cấm kỵ cho dù bạn rất thân tình với mẹ chồng/vợ. Sẽ xảy ra rất nhiều chuyện nhiêu khê trong vấn đề này. Ngược lại, nếu có thể, hãy khen ngợi chàng/nàng trước mặt họ vì đó cũng là một lời khen gián tiếp đến bà ấy đã có công ban tặng bạn một người bạn đời lý tưởng.
- Nếu như bạn có chút bực bội về chồng/vợ hãy tâm sự cùng một người bạn thân, bạn sẽ nhận được một số lời khuyên tốt cũng như sự thông cảm và chia sẻ.
8. Đừng bao giờ ngồi yên khi cơ hội đến với bạn:
Theo ông Andy Andrews, tác giả quyển sách Seven Decisions That Determine Personal Succen cho biết: “Khi chúng ta lâm vào hoàn cảnh hay thời kỳ khó khăn, chúng ta có khuynh hướng co cụm lại mà không biết rằng hơn lúc nào hết bạn cần sự động viên, khuyến khích, những cơ hội mới hay có những ý kiến giúp đỡ… Những thứ đó có từ chính những người xung quanh bạn”.
- Hãy bắt đầu từ những kế hoạch nhỏ nhất, bạn muốn đạt được cái gì, làm thế nào bạn đạt được. Hãy tham vấn những người có thể hỗ trợ bạn được thành công và hãy biết nắm bắt cơ hội kịp thời.
9. Đừng bao giờ lơ là hay cho qua những linh cảm:
Đó là những cảm giác thật đặc biệt từ bên trong… nó không tên, không xác định được và những linh cảm này là công cụ mạnh mẽ nhất hỗ trợ việc đưa ra những quyết định lớn.
Đó là những tín hiệu ngắn ngủi, nhắn gửi bạn một điều gì đó, vì vậy bạn hãy tự hỏi mình linh cảm đó nhắn gửi bạn những ý gì trước khi có một quyết định quan trọng.